Deniz Elması

Deniz elması, yumurta biçimli mor–kırmızı gövdesi, boyuna uzanan sarı ya da turuncu ayak sıraları ve ağzının çevresinde ağaç gibi dallanan kırmızı–beyaz dokunaçlarıyla en gösterişli deniz hıyarlarından biridir. 15 cm kadar olur. Dokunaçlarını akıntıya açarak sudaki planktonu yakalar, ardından her dokunacı sırayla ağzına sokup temizler.

Görünüşü kadar riskleri de büyüktür. Zehir uyarısı: Deniz hıyarlarının dokusunda saponin türü zehirli maddeler bulunur. Deniz elması strese girdiğinde, bir pompaya kapıldığında, balıklar onu didiklediğinde ya da öldüğünde bu maddeler suya karışır; balıkların ve diğer canlıların toplu ölümüne yol açabilir. Ayrıca fotosentez yapmadığı için her gün plankton ister; çok "temiz" akvaryumlarda yavaş yavaş aç kalarak ölür. Bu nedenle yalnızca deneyimli bakıcılara ve iyi hazırlanmış akvaryumlara uygundur. Piyasadakiler doğadan toplanır. Avustralya deniz elması (Pseudocolochirus axiologus) da benzer adla satılır ve aynı riskleri taşır.

Endonezya, Filipinler ve Kuzey Avustralya çevresinde, besince zengin akıntıların geçtiği resiflerde ve lagün kenarlarında yaşar. Kayalara ayaklarıyla tutunur; akıntının en iyi geldiği noktada dokunaçlarını açar.

• Hacim: En az 200 litre, olgun, bol canlı kayalı ve çok iyi kurulmuş bir akvaryum.
• Su: Tuzluluk 1,024–1,026 özgül ağırlık, pH 8,1–8,4, sıcaklık 24–26°C; ani değişimler dokunaçlarını dökmesine neden olabilir.
• Akıntı: Orta–güçlü akıntı; ama bütün pompa ve taşma girişleri mutlaka süngerle ya da ızgarayla kapatılmalıdır.
• Güvenlik: Akvaryumda her zaman aktif karbon bulunmalı, acil durumda kullanılacak ek karbon ve hazır tuzlu su bekletilmelidir.
• Resif uyumu: Mercanlara zarar vermez; asıl risk, zehrinin bütün akvaryumu etkileyebilmesidir.
• Alıştırma ve ilaç: En az 2 saat damlatma yöntemiyle alıştırılır; bakır içeren ilaçlar öldürücüdür.

Süzücüdür. Her gün canlı ya da konsantre fitoplankton, rotifer ve kopepod gibi ince plankton yemleri verilmelidir. Yem verirken pompalar kısa süre kısılıp dokunaçların yakınına yavaşça bırakmak işe yarar. Gövdenin küçülmesi ve dokunaçların seyrek açılması açlık işaretidir.

Barışçıldır. Uygun yer bulana kadar camlarda ve kayalarda yavaşça dolaşır; sonra genellikle aynı noktada kalır. Zaman zaman dokunaçlarını tamamen toplar ve gövdesini şişirip söndürür; bu tek başına hastalık işareti değildir.

Uygun arkadaşlar: Palyaço balıkları, kardinal balıkları, gobiler ve barışçıl küçük resif balıkları; temizlikçi karidesler, salyangozlar.

Kaçının: Kelebek balıkları, melek balıkları, tetik ve balon balıkları gibi dokunaçları didikleyebilecek balıklar; iri keşiş yengeçleri; korumasız pompa girişleri.

Tek tutulur. Akvaryumdaki plankton miktarı ancak bir bireyi besleyebilir; ikinci birey hem açlık hem de zehirlenme riskini artırır.

Ayrı eşeylidir; yumurta ve spermini suya bırakır. Akvaryumda yumurta bırakması suyu kirletebilir; ev akvaryumunda üretilmez.

• Açlık: En sık ölüm nedenidir; gövde yavaş yavaş küçülür.
• Dokunaç dökme: Ani su değişimleri ve stres dokunaçlarının kopmasına neden olabilir.
• Ölüm: Ölen ya da parçalanan birey hemen çıkarılmalı, büyük su değişimi yapılmalı ve taze aktif karbon eklenmelidir.

Erkek ve dişi dışarıdan ayırt edilemez.