Kalem Deniz Kestanesi

Kalem deniz kestanesi, küçük ve yuvarlak gövdesinden çıkan az sayıda, kalın, küt uçlu dikenleriyle diğer deniz kestanelerinden kolayca ayrılır. Gövde (test) kırmızımsı kahverengidir ve 5 cm'yi pek geçmez; dikenleri gövdeden biraz daha uzundur. Bu dikenler zehirsizdir ve iğne gibi batmaz. Dikenlerin üzeri zamanla kireçli kırmızı yosun, sünger ve küçük canlılarla kaplanır; bu doğal bir durumdur.

Dayanıklı ve ucuz bir türdür; balık akvaryumlarında ve sert yapılı resiflerde yosun ve detritus temizliğine katkı sağlar. Ancak tamamen resif uyumlu sayılmaz: Hepçil olduğundan aç kaldığında sünger, tulumlu (tunikat), kayaların üzerindeki kireçli kırmızı yosun ve bazen mercan dokusu kemirir; dolaşırken sabitlenmemiş mercan parçalarını devirebilir. Hint-Pasifik'ten gelen ve "kırmızı kalem kestanesi" olarak satılan Heterocentrotus mamillatus farklı ve çok daha iri bir türdür. Piyasadakiler doğadan toplanır.

Batı Atlantik'te Florida ve Karayipler'den Brezilya'ya, Doğu Atlantik'te Batı Afrika kıyılarında görülür. Sığ resiflerde, kaya yarıklarında ve mercan molozu arasında yaşar. Gündüz kovuklarda saklanır, geceleri dışarı çıkıp beslenir.

• Hacim: En az 120 litre; saklanabileceği kovuklar ve otlayabileceği yosunlu canlı kaya.
• Su: Tuzluluk 1,023–1,026 özgül ağırlık, pH 8,1–8,4, sıcaklık 23–27°C; nitrat düşük olmalı.
• Resif uyumu: Dikkatle resif uyumludur. Kayalar ve mercan parçaları sağlamca sabitlenmeli; değerli kireçli yosun ve sünger koleksiyonu olan akvaryumlarda önerilmez.
• Alıştırma ve ilaç: En az 2 saat damlatma yöntemiyle alıştırılır; tuzluluk farkına hassastır. Bakır içeren ilaçlar öldürücüdür.

Hepçildir. Kayalardaki yosun ve biyofilmi otlar, detritus ve leş de yer. Yosun azaldığında kayaya mandalla tutturulmuş nori, yosunlu granül ve haftada birkaç kez küçük misis ya da kıyılmış deniz ürünü verilmelidir. Düzenli beslenme, mercan ve süngerlere yönelmesini azaltır.

Gececi ve barışçıldır; balıklara ve hareketli omurgasızlara dokunmaz. Dikenlerinin arasındaki ince ayaklarıyla camlara ve kayalara tırmanır; gündüz çoğu zaman bir yarığa sıkışmış hâlde, yalnızca dikenleri görünür.

Uygun arkadaşlar: Palyaço balıkları, cerrah balıkları, damseller, gobiler; temizlikçi karidesler, salyangozlar, keşiş yengeçleri.

Kaçının: Tetik ve balon balıkları, iri lipsozlar; sabitlenmemiş mercan parçaları; değerli sünger ve kireçli yosun alanları.

Tek tutulur. Büyük akvaryumlarda ikinci bir birey ancak yeterli yosun ve yem varsa eklenebilir; aksi hâlde besin rekabeti mercanlara zarar verme riskini artırır.

Ayrı eşeylidir; yumurta ve spermini suya bırakır, larvalar planktonda gelişir. Ev akvaryumunda üretilmez.

• Diken dökme: Az sayıda diken kaybı normaldir; çok sayıda diken dökmesi ve gövdede açık lekeler kötü su kalitesinin işaretidir.
• Açlık: Hareketsizlik ve diken dökmesiyle görülebilir; yosun yetersizse ek yem şarttır.
• Ani ölümler: Bakır ve hızlı tuzluluk değişimi.

Erkek ve dişi dışarıdan ayırt edilemez.