Elma Salyangozu

Hobide "gizemli salyangoz" ya da "elma salyangozu" olarak satılan salyangozların büyük çoğunluğu Pomacea diffusa türüdür. Yuvarlak kabuğu 4–5 cm'ye ulaşır; yetiştirme sonucu altın, mavi, mor, fildişi, kahverengi ve siyah renkleri vardır. Solungacının yanında bir de akciğeri bulunur: Su yüzeyine çıkıp hortum biçimli bir sifonu uzatarak hava alır.

Sakin, iri ve gözle izlemesi keyifli bir canlıdır. Yem artıklarını, ölü bitki parçalarını ve yosunu temizler. Akrabası kanallı elma salyangozunun (Pomacea canaliculata) aksine sağlıklı bitkilere genellikle dokunmaz.

Yasal uyarı: Avrupa Birliği, Pomacea cinsindeki bütün türlerin AB'ye sokulmasını ve AB içinde taşınmasını 2012'den beri yasaklamıştır; karar, İspanya'daki çeltik tarlalarında yayılan istilacı elma salyangozları nedeniyle alınmıştır. Türkiye'deki yasal durum için güncel mevzuatı kontrol edin. Doğaya asla bırakmayın.

• Altın (Gold): Sarı kabuk, açık krem gövde. En yaygın formdur.
• Mavi (Blue): Mavimsi gri kabuk, koyu gövde.
• Mor ve magenta (Purple, Magenta): Koyu kabuk altında morumsu–pembemsi tonlar.
• Fildişi (Ivory): Beyaz–krem kabuk, açık gövde.
• Siyah ve kestane (Black, Chestnut): Koyu, düz ya da bantlı kabuk.

Amazon havzasının durgun ve yavaş akan, bitkili sularında, göletlerde ve taşkın alanlarında yaşar. Kuraklıkta çamura gömülüp kapakçığını kapatarak bekleyebilir.

• Hacim: Bir–üç birey için 30 litre ve üzeri; iri yapısı nedeniyle atığı fazladır.
• Su: pH 7 ve üzeri, orta–sert su. Kalsiyumu düşük ve asidik suda kabuk aşınır.
• Yüzey boşluğu: Su seviyesi ile kapak arasında 5–10 cm boşluk bırakın; hem hava almak hem yumurtlamak için gerekir.
• Kapak: Sudan çıkıp camda yürüyebilir; kapaksız akvaryumdan kaçar.
• Filtre: Filtre girişini sünger ile koruyun; uzun dokungaçlar emilebilir.

Hepçildir ve iştahlıdır. Batan tabletler, spirulina, haşlanmış kabak, ıspanak ve salatalık, yem artıkları ve yosun yer. Kabuk sağlığı için kalsiyum açısından zengin yemler ve suda sepya kemiği faydalıdır. Aç kalırsa yumuşak yapraklı bitkileri kemirebilir.

Tamamen barışçıldır. Balıklara ve karideslere dokunmaz; ölü balıkları ise hızla temizler.

Uygun arkadaşlar: Barışçıl topluluk balıkları, karidesler, corydoras, diğer barışçıl salyangozlar.

Kaçının: Duyargaları ısıran balıklar (Sumatra barbı, bazı tetralar), palyaço botia, balon balıkları, büyük çiklitler, kerevitler.

Sosyal bir ihtiyacı yoktur; tek başına tutulabilir. Ayrı eşeyli olduğu için iki ya da daha fazla birey bir arada tutulursa üreme olasıdır. Sayıyı akvaryum hacmi ve yem durumu belirler; her salyangoz için yaklaşık 10 litre hesaplanır.

Dişi geceleri su yüzeyinin üstüne çıkar ve cama ya da kapağa açık pembe–krem renkli, üzüm salkımı gibi bir yumurta kümesi bırakır. Nemli kalan yumurtalar 2–4 haftada açılır ve yavrular suya düşer. Çoğalma istenmiyorsa yumurta kümeleri kazınıp bir gün dondurularak imha edilir; asla doğaya atılmaz. Parlak pembe ya da kırmızı yumurta, başka ve daha istilacı bir Pomacea türüne işaret eder.

• Kabuk aşınması ve çatlak: Düşük pH, düşük kalsiyum.
• Ani ölüm: Bakır ve birçok parazit ilacı öldürücüdür. Ölen bir elma salyangozu suyu hızla kirletir; birkaç gün kımıldamayanı kontrol edin (ölü salyangoz ağır bir koku yayar).
• Yaşam süresi: Sıcak suda daha hızlı büyür ama daha kısa yaşar; 22–24°C ömrü uzatır.

Dışarıdan güvenilir biçimde ayırt edilemez. Yumurta bırakan birey dişidir. Deneyimli yetiştiriciler, salyangoz kabuğundan iyice çıktığında manto boşluğunun içindeki erkek üreme organına bakarak cinsiyeti anlayabilir.