Goniopora

Goniopora, gündüz iskeletinden uzun saplar üzerinde yüzlerce polip çıkaran bir taş mercan cinsidir. Her polipin ucunda yaklaşık 24 kısa dokunaçtan oluşan küçük bir çiçek bulunur; koloni tam açıldığında saksıya konmuş bir çiçek demetine benzer. Benzer görünen Alveopora'nın polipleri yalnızca 12 dokunaçlıdır; ayrım en kolay bu sayıyla yapılır.

Goniopora uzun yıllar boyunca "aylarca sağlıklı görünüp birkaç hafta içinde sönen" mercan olarak bilindi; yeni başlayanlar için uygun değildir. Son yıllarda akvaryumda ya da çiftlikte üretilmiş koloniler ve daha iyi anlaşılan besleme ihtiyacıyla başarı oranı arttı. Mağazada tür düzeyinde tanı zordur, bu sayfa cinsi bir arada anlatır. Ticareti CITES Ek-II'ye tabidir; doğadan toplanmış koloni yerine üretim koloni tercih edin.

• Kırmızı Goniopora: Kırmızı-bordo polipli, hobide en çok aranan form.
• Yeşil Goniopora: Yeşil polipli, açık renk uçlu yaygın form.
• İki renkli formlar: Sap ile çiçek kısmı farklı renkte olan koloniler.

Hint-Pasifik'te özellikle bulanık sularda ve korunaklı resiflerde yaşar. Bazı türleri geniş tek türlük kümeler oluşturur; Goniopora stokesi ise çoğunlukla kumluk zeminde serbest durur. Bulanık suda yaşaması, besinin önemli bir kısmını sudaki ince parçacıklardan aldığını gösterir.

• Işık: Orta, yaklaşık 100–250 PAR. Işığı haftalara yayarak değiştirin.
• Akıntı: Orta, değişken ve dalgalı. Polipler sürekli tek yöne yatmamalı; çok zayıf akıntıda polipler üstünde tortu birikir.
• Yerleşim: Kayanın orta ya da alt bölgesi; G. stokesi gibi serbest yaşayan koloniler kumun üstüne.
• Su değerleri: Tuzluluk 1.024–1.026, KH 7–10 dKH, kalsiyum 400–450 mg/L, magnezyum 1250–1350 mg/L. Kararlılığa çok duyarlıdır. Besin tuzları sıfıra inmemeli: nitrat 5–10 mg/L, fosfat 0,05–0,1 mg/L civarı daha uygundur. En az birkaç aylık, olgun bir akvaryuma konmalıdır.

Fotosentetiktir, ama uzun vadede yaşaması ek beslemeye bağlı görünür. Küçük poliplerin yakalayabileceği ince besinler gerekir: Haftada birkaç kez fitoplankton, rotifer, kopepod ya da toz halinde mercan yemi, akıntı hafif kısılarak koloninin yakınına verilir. İri yemleri polipler yakalayamaz.

Uzun polipleri iğnelidir ve çevresindeki mercanları yakabilir; ayrıca yumuşak mercanların kimyasallarından kolay etkilenir. Komşularla arasında en az 10–15 cm boşluk bırakın, aktif karbon kullanın. Euphyllia ve Galaxea gibi saldırgan türlerin erişim alanına koymayın.

Palyaço balıkları Goniopora'yı yuva edinebilir ve sürekli temas polipleri yıpratır. Cüce melekler ve kelebek balıkları polipleri didikleyebilir.

Sağlıklı ve büyüyen koloniler elmas uçlu testereyle kesilerek çoğaltılabilir; kesim, polipler içeri çekildiğinde yapılmalıdır. Goniopora stokesi ayrıca ana kolonin dokusu içinde küçük uydu koloniler oluşturur; bunlar zamanla koparak ayrı yaşayabilir.

• Polipler açılmıyor ya da kısalıyor: Açlık, akıntı değişimi, KH dalgalanması ya da komşu mercanın kimyasal etkisi olabilir.
• Yavaş sönme: Aylarca sağlıklı görünen koloni birden doku kaybetmeye başlayabilir; çoğunlukla yetersiz beslenme ve çok temiz suyla ilişkilendirilir.
• Kahverengi jöle ve doku çekilmesi: Hızla ilerler; etkilenen bölüm kesilip uzaklaştırılmalıdır.