Güneş Mercanı

Güneş mercanı, parlak turuncu kadehlerden ve bunlardan açılan sarı dokunaçlardan oluşan bir taş mercandır. Akvaryumdaki çoğu mercandan temel bir farkı vardır: Dokusunda ortakyaşar alg (zooxanthella) bulunmaz, yani ışıktan besin alamaz. Bütün besinini dokunaçlarıyla yakaladığı yemden sağlar; düzenli beslenmezse birkaç ay içinde açlıktan söner. Doğada polipler çoğunlukla geceleri açılır, akvaryumda ise beslemeye alıştıkça gündüz de açılabilir.

Bakımı zaman ister, ama ışık gerektirmediği için akvaryumun gölgeli köşelerini değerlendirmeye uygundur. Ticareti CITES Ek-II'ye tabidir; akvaryumda üretilmiş koloniler giderek yaygınlaşıyor, bunları tercih edin. Tür Atlantik'te (Brezilya, Karayipler, Meksika Körfezi) istilacı olarak yayılmıştır; koloniyi, yavrularını ya da akvaryum suyunu asla denize ve doğaya bırakmayın.

Doğal yayılış alanı Hint-Pasifik'tir; burada mağara ağızlarında, kaya altlarında ve gölgeli dik yüzeylerde, akıntının plankton taşıdığı yerlerde yaşar. Işık gerektirmediği için derinlerde ve gemi, platform gibi yapay yüzeylerde de rahatça yerleşir.

• Işık: Önemli değildir; düşük ışık tercih edilir. Güçlü ışıkta iskeletin üstü yosunla kaplanır.
• Akıntı: Orta, polipleri hafifçe sallayacak kadar. Tortu birikmemeli, ama sert akıntı beslemeyi zorlaştırır.
• Yerleşim: Gölgeli bir oyuk, kaya altı ya da dikey yüzey; besleme için kolay ulaşılabilir olmalı.
• Su değerleri: Tuzluluk 1.024–1.026, KH 7–10 dKH, kalsiyum 400–450 mg/L, magnezyum 1250–1350 mg/L. Asıl zorluk, yoğun beslemenin getirdiği besin yüküdür; güçlü protein köpükçüğü ve haftada %10–15 su değişimi gerekir.

Fotosentetik değildir; düzenli besleme zorunludur. Her gün ya da iki günde bir, her polipe tek tek mysis, kırpılmış karides, balık eti ya da artemia pipetle verilir. Başlangıçta polipler kapalıysa, sudaki yem kokusu birkaç dakika içinde onları açar; düzenli beslemeyle polipler belirli bir saatte açılmaya alışır. Yemi yakalanmayan artıkları hemen sifonla alın.

Barışçıl bir mercandır; uzun iğneli dokunaçları yoktur. Yine de doğrudan temas eden mercanla sınırda doku kaybı yaşanabilir; 5 cm kadar boşluk bırakın. Kendisi saldırgan LPS'lerden kolay zarar görür.

Besleme sırasında temizlikçi karidesler ve bazı balıklar yemi dokunaçlardan çalabilir; besleme süresince bunları uzak tutmaya çalışın. Cüce melekler polipleri didikleyebilir.

İyi beslenen koloniler akvaryumda kendiliğinden çoğalır: Kadehlerin yanından yeni polipler tomurcuklanır ve sık sık yavru (larva) bırakılır; bu yavrular kayaya ya da cama tutunarak yeni koloniler başlatır. Büyük koloniler kesme pensesiyle bölünebilir.

• Polipler küçülüyor, doku çekiliyor: En sık nedeni açlıktır; besleme sıklığını artırın.
• İskelette yosun ve siyanobakteri: Işık fazlaysa ya da besin artıkları birikiyorsa görülür; koloniyi daha gölgeli bir yere alın.
• Yüksek nitrat ve fosfat: Yoğun beslemenin yan etkisidir; köpükçük ve su değişimiyle dengeleyin.