Japon Balığı

Japon balığı, Çin'de bin yılı aşkın süredir yetiştirilen ilk evcil balıklardandır. Oranda, ranchu, teleskop göz, ryukin gibi "süslü" varyeteler kısa ve yuvarlak gövdeli, çift kuyrukludur; "kuyruklu" (comet, shubunkin) tipler ise uzun gövdeli ve çok hızlıdır, daha çok havuza uygundur.

Yaygın inanışın aksine fanus Japon balığı için uygun değildir. Çok atık üretir, 15–20 cm'ye kadar büyür ve doğru koşullarda 15 yılı aşkın yaşar. Küçük kapta büyümesi durmaz, sağlığı bozulur.

Yabani atası (Prusya sazanı ve akrabaları) Doğu Asya'nın yavaş akan nehirlerinde, göllerinde ve bataklıklarında yaşar; mevsimsel sıcaklık değişimlerine alışkındır.

• Hacim: İki süslü Japon için en az 100 litre; her ek balık için 40–50 litre daha. Kuyruklu tipler için havuz ya da 300 litre ve üzeri.
• Filtre: Akvaryum hacminin saatte en az 5–6 katını çeviren güçlü filtre. Japon balığının atık yükü tropikal balıklardan çok fazladır.
• Sıcaklık: Isıtıcı gerekmez; 18–22°C idealdir. Yazın 26°C'yi geçmesine izin vermeyin.
• Dekor: Teleskop gözlü ve kabarcık gözlü tiplerin gözleri hassastır; sivri dekor kullanmayın. Bitkiler yenir; Anubias ve Java eğreltisi dayanır.
• Zemin: İri çakıl ağza takılabilir; ya çıplak dip ya da ince kum.

Hepçildir ve sürekli yem arar. Batan granül yem tercih edin: Yüzeyden hava yutan süslü tiplerde yüzme kesesi sorunları sıktır. Bezelye (haşlanmış, kabuğu soyulmuş), ıspanak gibi sebzeler ve dondurulmuş dafniya sindirime iyi gelir. Günde 2 kez az miktarda.

Barışçıl ve sosyaldir; yalnız tutulmamalıdır. Ancak ağzına sığan her şeyi yer: Neon, lepistes yavrusu ve karidesler yem olur.

Uygun arkadaşlar: Yalnızca diğer Japon balıkları. Süslü tipler yavaş yüzdüğü için kuyruklu tiplerle aynı akvaryuma konmaz.

Kaçının: Tropikal balıklar (sıcaklık uymaz), "camsilen" diye satılan büyük plekolar (Japon balığının mukusunu emebilir), küçük balık ve karidesler.

Japon balığı sosyaldir ve yalnız tutulmamalıdır; en az 2, hacim yetiyorsa 3–4 birey idealdir. Ama her birey büyük ve çok atık üreten bir balık olduğu için grup büyüklüğünü akvaryum hacmi belirler: ilk balık için 75–100 litre, her ek balık için 40–50 litre.

Grupta aynı tipteki balıkları bir araya getirin. Yuvarlak gövdeli süslü tipler (oranda, ranchu) hızlı kuyruklu tiplerle yarışamaz ve yeterince yem alamaz. Cinsiyet oranı önemli değildir; ilkbaharda erkeklerin dişileri kovalaması doğaldır, ama bir dişi çok yoruluyorsa kısa süre ayırın.

İlkbaharda su ısındığında erkekler dişileri kovalamaya başlar. Dişi yapışkan yumurtalarını bitkilere saçar; yetişkinler yumurtaları yer. Yumurtalar birkaç günde açılır. Yavrular başlangıçta kahverengi–bronzdur, altın rengini aylar içinde alır.

• Yüzme kesesi bozukluğu: Baş aşağı ya da yan yüzme. Kabız ve aşırı beslenme sık nedendir; 2–3 gün aç bırakıp bezelye vermek çoğu zaman yardımcı olur.
• Beyaz benek: Sıcaklık oynamalarında.
• Amonyak yanıkları: Yüzgeçlerde kızarıklık ve siyah lekeler; yetersiz filtre ve az su değişimi işaretidir.

Üreme döneminde erkeklerin solungaç kapağında ve göğüs yüzgeçlerinin ön ışınlarında beyaz kabarcıklar ("üreme tüberkülleri") belirir. Dişiler yukarıdan bakıldığında daha dolgun ve asimetrik görünür. Mevsim dışında ayırt etmek zordur.