Kum Yıldızı

Kum yıldızı, beş kollu, yassı, bej–gri ve kahverengi alacalı bir deniz yıldızıdır. Günün büyük kısmını kuma gömülü geçirir; kumun içindeki organik artıkları, biyofilmi ve küçük canlıları sindirerek beslenir. Bu sırada kum yatağını karıştırır.

Mağazalarda "kum temizleyici" olarak sık satılır, ama bu ün yanıltıcıdır: Kumdaki yararlı mikro canlıları (kurtçuklar, kopepodlar) da tüketir ve küçük akvaryumlarda besin kaynağını birkaç ay içinde bitirip yavaşça açlıktan ölür. Ayrıca "kum yıldızı" adıyla, salyangoz ve küçük canlıları avlayan Astropecten türleri de satılabilir; Alırken bilimsel adı sorulmalıdır. Piyasadakiler doğadan toplanır.

Hint-Batı Pasifik'in sığ, sakin kumlu lagünlerinde, mangrov çevresinde ve deniz çayırlarında çok sayıda bulunur. Kum yüzeyinin hemen altında yaşar, gelgitle birlikte yer değiştirir.

• Hacim: En az 200 litre ve en az 6 aylık olgun bir akvaryum; geniş kum yüzeyi.
• Kum: En az 5 cm ince–orta taneli, canlı kum yatağı.
• Su: Tuzluluk 1,023–1,026 özgül ağırlık, pH 8,1–8,4, sıcaklık 24–27°C. Derisi dikenliler tuzluluk dalgalanmasına çok hassastır.
• Resif uyumu: Resif uyumludur; mercanlara, balıklara ve salyangozlara dokunmaz.
• Alıştırma ve ilaç: En az 2 saat damlatma yöntemiyle alıştırılmalı ve havaya çıkarılmamalıdır. Bakır içeren ilaçlar öldürücüdür.

Hepçildir; kumdaki detritus, biyofilm ve mikro canlılarla beslenir. Kum yatağındaki besin yetersizse haftada 2–3 kez kumun içine itilmiş batan granül, küçük bir misis ya da midye parçası verilmelidir. Kollarının giderek incelmesi ve ortasının çökmesi açlık işaretidir.

Barışçıldır; gündüz çoğunlukla kumun içinde, gece daha çok yüzeyde görülür. Kendi türüyle sorunsuz yaşar; çiftleşme döneminde erkek dişinin üzerine çıkar ve ikisi günlerce üst üste durabilir.

Uygun arkadaşlar: Palyaço balıkları, gobiler, kardinal balıkları; karidesler, salyangozlar, keşiş yengeçleri.

Kaçının: Harlekin karides (deniz yıldızı yer), tetik ve balon balıkları; kum yatağını paylaşacağı başka kum yıldızları ve deniz hıyarları (besin yarışı).

Sosyal ihtiyacı yoktur. Genel kural, olgun kum yatağının her 200 litresine bir kum yıldızıdır. Birden fazla birey ancak çok geniş kum yüzeyi olan akvaryumlarda besin bulabilir.

Ayrı eşeylidir. Erkek dişinin üzerine çıkarak yumurtlamanın eş zamanlı olmasını sağlar; yumurta ve spermler suya bırakılır. Larvalar planktonik olarak gelişir ve ev akvaryumunda yaşamaz.

• Açlık: En sık ölüm nedenidir; incelen kollar, çöken orta disk.
• Doku erimesi: Beyaz yaralar ve kopan kollar genellikle ani tuzluluk değişimi ya da kötü su kalitesine bağlıdır ve hızla ilerler.
• Ani ölümler: Bakır, hızlı alıştırma. Ölü deniz yıldızı suyu bozar, hemen çıkarılmalıdır.

Dışarıdan ayırt edilemez. Çiftleşme sırasında üstteki birey erkektir.