Mantar Taş Mercanı

Mantar taş mercanı, tabak ya da disk biçiminde, kayaya tutunmadan kumda yaşayan tek polipli bir taş mercandır. Üst yüzünde merkezdeki yarık ağızdan kenara doğru ışınsal bölmeler uzanır; gündüz bu yüzey kısa, sivri dokunaçlarla örtülür. Gövdesini suyla şişirerek çok yavaş yer değiştirebilir, ters dönerse kendini düzeltebilir ve üstüne yığılan kumu silkeleyebilir. Doğada 28 cm'ye ulaşabilir; ticarette genellikle 10–20 cm'lik bireyler satılır.

Adı yumuşak "mantar mercan"larla (Discosoma gibi korallimorflar) karışmamalıdır; bu tür iskeletli gerçek bir taş mercandır. Ticareti CITES Ek-II'ye tabidir. Doğadan toplanan bireylerin yanında çiftlik kaynaklı olanlar da bulunur; bunları tercih edin.

Kızıldeniz'den Orta Pasifik'e kadar resif yamaçlarında ve lagünlerin kumluk zeminlerinde yaygındır. Gençken bir sapla zemine tutunur, büyüyünce sapından kopar ve serbest yaşamaya başlar.

• Işık: Orta, yaklaşık 75–200 PAR. Kumun üstünde, ışığın ulaştığı açık bir alan uygundur.
• Akıntı: Düşük-orta ve dolaylı. Sert akıntı mercanı yuvarlayabilir ya da dokusunu yırtabilir.
• Yerleşim: Her zaman kumun üstüne. Kayanın üstüne konursa kayar, düşer ve keskin kenarlarda yaralanır.
• Su değerleri: Tuzluluk 1.024–1.026, KH 7–10 dKH, kalsiyum 400–450 mg/L, magnezyum 1250–1350 mg/L. Hoşgörülüdür; asıl önemli olan kararlılıktır. Nitrat 2–10 mg/L, fosfat 0,03–0,1 mg/L uygundur.

Fotosentetiktir, ama ek beslemeyle daha dolgun ve renkli olur. Haftada bir-iki kez mysis, kırpılmış karides ya da LPS yemi ağzın yakınına bırakılır; dokunaçlar yemi yavaşça ağza taşır. Ağız gövdenin ortasında olduğu için yemi tam ortaya vermek en kolay yoldur.

Dokunaçları kısa olsa da iğnelidir ve mercan yer değiştirdiği için zamanla komşularına ulaşabilir. Kumdaki diğer mercanlardan en az 10–15 cm uzakta tutun; kayanın dibindeki mercanlarla da mesafe bırakın. Elegance ya da açık beyin mercan gibi kumdaki saldırgan LPS'lerle yan yana koymayın.

Cüce melekler ve bazı keşiş yengeçleri dokuyu didikleyebilir. Palyaço balıkları bazen bu mercanı yuva edinir.

Akvaryumda en sık görülen çoğalma yolu, yaralanmış ya da stres yaşamış bireylerin iskeletinde tomurcuklanan küçük yavrulardır (anthocaulus). Bu yavrular bir süre sonra ana iskeletten koparak serbest yaşamaya başlar. Diskin dilimlere kesilerek çoğaltıldığı da bilinir, ama risklidir ve deneyim ister.

• Kenarda doku kaybı: Çoğunlukla kayaya ya da cama sürtünme, keskin taş kenarları veya düşme yarasıdır.
• Kum altında kalma: Kumu karıştıran canlılar mercanı örtebilir; düzenli kontrol edin.
• Şişmeyen doku: Sert akıntı, ani ışık değişimi ya da açlık belirtisidir.