Montipora digitata

Montipora digitata, kayaya tutunan bir tabandan yukarı doğru kalın, parmak gibi dallar çıkaran küçük polipli bir taş mercandır. Dallar uca doğru pek incelmez ve yuvarlak biter. Polipleri açıkken yüzey kısa tüylerle kaplanmış gibi görünür; İngilizce "velvet" (kadife) adı buradan gelir. Ticarette en sık turuncu, yeşil ve mor formları bulunur.

Dayanıklılığı ve hızlı büyümesi sayesinde taş mercanlara (SPS) başlamak isteyenlere en çok önerilen türlerden biridir. Kolay olması bakımsız kalabileceği anlamına gelmez: Akvaryum en az birkaç aydır dengede olmalı, KH ve kalsiyum düzenli ölçülmelidir.

Taş mercanların uluslararası ticareti CITES Ek-II'ye tabidir. Bu tür akvaryumda çok kolay çoğaltıldığı için doğadan toplanmış koloniye gerek yoktur; frag ya da çiftlik kolonisi tercih edin.

Hint-Pasifik'in sığ lagünlerinde, resif düzlüklerinde ve kıyıya yakın resiflerde yaygındır. Bu bölgelerde sıcaklık, ışık ve suyun berraklığı gün içinde değişebilir; türün akvaryumdaki toleransı bu oynak ortamdan gelir. Yan yana büyüyen koloniler doğada geniş çalılıklar oluşturur.

• Işık: Orta–yüksek ışık; yaklaşık 150–300 PAR. Turuncu ve mor formlar güçlü ışıkta daha canlı renk verir. Yeni parçayı önce kayanın orta kısmına koyup birkaç haftada yukarı taşıyın.
• Akıntı: Orta–güçlü, yönü değişen akıntı. Dalların arasında tortu birikmemeli; ama tek noktadan vuran sert akıntı da dokuyu soyar.
• Yerleşim: Kayanın orta ya da üst bölümü; dalların yukarı doğru büyüyeceği boşluğu hesaba katın.
• Su değerleri: Tuzluluk 1.025–1.026, KH 7–9 dKH, kalsiyum 400–450 mg/L, magnezyum 1250–1400 mg/L, nitrat 2–10 mg/L, fosfat 0.02–0.08 mg/L. Besin tuzları biraz yükseldiğinde Acropora'dan daha iyi dayanır, ancak rengi kahverengiye döner.

Fotosentetiktir; enerjisinin çoğunu dokusundaki zooxanthella alglerinden alır. Sudaki ince parçacıkları da yakalar, bu yüzden düzenli beslenen balıklı bir akvaryumda ek mercan yemi gerekmez. Besin tuzlarının sıfıra inmesi rengi soldurur ve dal uçlarının büyümesini durdurur.

Barışçıl bir mercandır; iğneli ya da uzun dokunacı yoktur. Dalları büyüdükçe yanındaki mercanlara değebilir ve onları gölgeleyebilir; 8–10 cm boşluk bırakın. Uzun süpürücü dokunaçlı LPS'ler (Euphyllia, Galaxea) ona zarar verir.

Cüce melekler ve bazı kelebek balıkları dokusunu didikleyebilir. Montipora yiyen nudibranş (Phestilla subodiosa) dalların arasına ve tabana saklanabilir; yeni gelen her parçayı dikkatle inceleyin.

En kolay çoğaltılan taş mercanlardandır. 2–4 cm'lik bir dal ucu mercan makasıyla kesilir ve jel siyanoakrilat yapıştırıcıyla frag tabanına dik olarak tutturulur. Kesik uç birkaç gün içinde dokuyla kapanır, birkaç hafta içinde tabana yayılmaya başlar. Kırılıp kayaların arasına sıkışan dal parçaları da çoğu zaman yeni koloni hâline gelir.

• İç dallarda doku kaybı: Koloni sıklaştıkça içte kalan dallar ışık ve akıntı alamaz, dokuları ölür. Dış dallardan düzenli kesim yaparak koloniyi seyreltin.
• Tabandan çekilen doku (STN): KH dalgalanması, tortu birikimi ya da tabanı saran yosun çoğunlukla nedendir. Su değerlerini sabitleyin, tabanı temizleyin.
• Tüplü salyangozlar (vermetidler): Attıkları sümüksü ağ Montipora dokusunu tahriş eder ve poliplerin açılmasını engeller; kayadaki tüplerini kapatın ya da kırarak temizleyin.
• Yenik izleri, beyaz lekeler: Nudibranş kontrolü yapın ve mercanı banyoya (dip) sokun.