Neon Tetra

Neon tetra, gövdesi boyunca uzanan yanardöner mavi şerit ve kuyruğa doğru kırmızı alt yarısıyla tanınır. 1930'larda akvaryumculuğa girdiğinden beri en çok satılan balıklardandır. Bugün satılan neonların büyük kısmı Güneydoğu Asya ve Avrupa'daki çiftliklerde üretilir; bu balıklar yabani akrabalarına göre daha sert suya alışkındır.

Tek başına küçük ve göze çarpmayan bir balıktır; en az 8–10 bireylik bir sürü hâlinde, koyu zemin ve yeşil bitkiler önünde birlikte yüzdüklerinde akvaryumun en canlı görüntüsünü oluştururlar.

Doğada Amazon'un yavaş akan, yaprak ve kökle dolu kollarında yaşar. Bu sular tanenler nedeniyle çay rengindedir, çok yumuşak ve asidiktir (pH 4–6). Üstteki orman örtüsü ışığı kırar; neonun parlak şeridi bu loş ortamda sürünün birbirini görmesine yarar.

Akvaryumda bunu taklit etmek için koyu renkli kum, kökler ve kuru ketapa (badem) yaprağı kullanılabilir. Çiftlik neonları için şart değildir ama renkleri belirgin biçimde açar.

• Hacim: 10 neonluk bir sürü için en az 54–60 litre. Sürü balıkları uzunlamasına yüzer; 60 cm ve üzeri tank boyu hacimden daha önemlidir.
• Su: 22–25°C ideal. pH 6–7, yumuşak–orta sert su. Değerlerin sabit olması, tam olarak tutturulmasından önemlidir.
• Olgun akvaryum: Neonlar amonyak ve nitrit dalgalanmalarına duyarlıdır. Yeni kurulmuş, döngüsünü tamamlamamış bir akvaryuma ilk balık olarak konmamalıdır.
• Dekor: Yoğun bitkilendirilmiş kenarlar, ortada açık yüzme alanı. Yüzen bitkiler ışığı yumuşatır.
• Filtre: Hafif akıntı yeterli; güçlü çıkışlar balıkları yorar.

Hepçildir ve seçici değildir. Ağzı küçük olduğundan yemin ufak olması gerekir:

• Temel yem olarak küçük granül ya da ince ezilmiş pul yem
• Haftada 2–3 kez dondurulmuş ya da canlı artemia, dafniya, küçük kan kurdu
• Günde 1–2 kez, 2–3 dakikada bitecek kadar

Kırmızı rengin canlılığı karotenoid içeren yemlerle (artemia, spirulinalı yem) artar.

Son derece barışçıldır; kendisinden büyük ama barışçıl türlerle iyi geçinir. Kalabalık sürüde güven duyar, az sayıda tutulduğunda saklanır ve rengi solar.

Uygun arkadaşlar: corydoras, otocinclus, küçük rasboralar, cüce guramiler, karidesler (yetişkin karideslere dokunmaz, yeni doğan yavruları yiyebilir).

Kaçının: Ağzı neon sığacak kadar büyük balıklar. Melek balıkları gençken uyumlu görünür ama büyüdüklerinde neonları avlar. Sumatra barbı gibi hareketli ve çekiştiren türler neonları strese sokar. Japon balığı hem sıcaklık ihtiyacı hem de ağız büyüklüğü nedeniyle uygun değildir.

Neon tetra bir sürü balığıdır ve güvenliği kalabalıkta bulur: en az 8, ideali 15 ve üzeri birey. Cinsiyet oranının önemi yoktur; karışık bir grup doğal davranır.

Sürü büyüdükçe balıklar daha cesur yüzer, renkleri parlar ve akvaryumun ortasında birlikte hareket eder. Az sayıda tutulan neonlar köşeye çekilir, solar ve hastalıklara açık hâle gelir. Sürüyü tek seferde ya da iki partide tamamlamak, yeni gelenlerin gruba katılmasını kolaylaştırır. Benzer görünen kardinal tetra ile birlikte tutulduğunda iki tür çoğu zaman ayrı sürüler oluşturur.

Akvaryumda üretmek zordur ama imkânsız değildir. Ayrı bir üreme tankında çok yumuşak (GH < 4), asidik (pH 5–6) su ve loş ışık gerekir. Dişi yumurtalarını ince yapraklı bitkiler ya da yumurtlama paspası üzerine saçar; ebeveynler yumurtaları yer, bu yüzden yumurtlamadan sonra alınır. Yumurtalar ışığa duyarlıdır; 24 saat içinde açılır, yavrular 3–4 gün sonra yüzmeye başlar ve infusoria ile beslenir.

• Neon tetra hastalığı (Pleistophora): Rengin yer yer solması, gövdede beyaz lekeler, eğrilmiş omurga ve sürüden ayrı yüzme. Tedavisi yoktur; hasta balık hemen ayrılmalıdır. Yeni balıkları 2 hafta karantinada tutmak en iyi korumadır.
• Beyaz benek (ich): Ani sıcaklık değişimlerinden sonra sık görülür. Sıcaklığı yavaşça 28°C'ye çıkarmak ve uygun ilaç kullanmak etkilidir.
• Ani ölümler: Çoğunlukla olgunlaşmamış akvaryum ya da ani su değişiminden kaynaklanır. Su değişiminde yeni suyun sıcaklığını eşitleyin, bir seferde %30'dan fazlasını değiştirmeyin.

Dişiler daha dolgun ve yuvarlak karınlıdır; bu yüzden mavi şerit dişilerde hafifçe kıvrık görünür. Erkekler daha ince ve düz hatlıdır, şerit dümdüz uzanır. Ayrım en kolay yukarıdan bakıldığında yapılır.