Ok Başlı Yengeç

Ok başlı yengeç, üçgen biçimli küçük gövdesinin önünde ok ucu gibi uzayan sivri bir çıkıntı (rostrum) taşır. Gövdesi krem–altın renginde ve ince koyu çizgilidir; bacakları ise gövdesinin üç katından uzun, örümcek bacağı gibi incedir. Kıskaçlarının ucu çoğu zaman mor–mavi renktedir. Gövde 3–6 cm kadar olsa da bacaklarıyla birlikte 15 cm'yi aşan bir alan kaplar.

Deniz akvaryumcuları onu çoğunlukla aşırı çoğalan kıl kurtlarını (bristle worm) azaltmak için alır. Ancak bu yararın bir bedeli vardır: Aç kaldığında tüy kurtlarını, küçük karidesleri, keşiş yengeçlerini ve gece uyuyan küçük balıkları da yakalayabilir. Bu nedenle küçük balıklı ve değerli omurgasızlı resiflere değil, orta–iri balıkların bulunduğu akvaryumlara uygundur. Piyasadakiler doğadan toplanır.

Batı Atlantik'te Kuzey Carolina'dan Brezilya'ya kadar, Karayipler ve Meksika Körfezi'nde yaygındır. Kayalık ve mercanlı resiflerde, sünger ve kaya çıkıntılarının dibinde yaşar. Gündüz genellikle kovuklarda durur; geceleri dışarı çıkıp leş arar ve kurt, küçük kabuklu gibi avlarını yakalar.

• Hacim: En az 120 litre; bol kovuklu canlı kaya ve tırmanabileceği çıkıntılar.
• Su: Tuzluluk 1,023–1,026 özgül ağırlık, pH 8,1–8,4, sıcaklık 23–27°C.
• Resif uyumu: Mercanlara dokunmaz, ama küçük karidesler, tüy kurtları ve küçük balıklar için risklidir; bu yüzden resifte dikkatle tutulmalıdır.
• Alıştırma ve ilaç: İnce bacakları tuz değişimine hassastır; en az 1 saat damlatma yöntemiyle alıştırılır. Bakır içeren ilaçlar öldürücüdür.

Etçil bir leşçidir. Akvaryumda kıl kurtları ve artık yemle yetinmez; haftada 3–4 kez misis, kıyılmış karides, midye ya da etçil batan granül verilmelidir. Cımbızla verilen yem kıskaçlarıyla hemen alınır. Düzenli ve yeterli besleme, diğer canlılara saldırma riskini belirgin biçimde azaltır.

Yavaş ve görkemli hareket eder, gündüz de görülebilir. Kendi türüne ve benzer yengeçlere karşı bölgeseldir. İri balıklar tarafından ince bacakları koparılabilir.

Uygun arkadaşlar: Orta–iri palyaço balıkları, cerrah balıkları, damseller, cüce melek balıkları; iri salyangozlar.

Kaçının: Küçük gobiler, firefish gibi ince uzun küçük balıklar, cüce karidesler, tüy kurtları; tetik, balon ve iri lipsoz balıkları; ikinci bir ok başlı yengeç.

Tek tutulur. Bölgesel olduğundan iki birey aynı akvaryumda birbirini kovalar; deri değiştiren birey bu sırada öldürülebilir. Akvaryumdaki tek ok başlı yengeç, kendi kovuğunu ve çevresini sahiplenir.

Dişi yumurtalarını karnının altında taşır; açılan larvalar planktonda gelişir. Ev akvaryumunda yavru elde edilmez.

• Kopan bacaklar: Sık görülür; birkaç deri değişiminde yeniden uzar.
• Deri değişimi: Bu dönemde hareketsiz ve savunmasızdır; saldırgan balıkların olmadığı bir ortam gerekir.
• Ani ölümler: Bakır, hızlı tuzluluk değişimi ve düşük oksijen.

Erkeklerin kıskaçlı bacakları genellikle daha uzun ve kalındır. Dişilerin karın altındaki katlanmış kuyruk kısmı (abdomen) daha geniştir ve yumurta taşırken belirginleşir.