Rotala Rotundifolia

Rotala rotundifolia, akvaryumlarda en sık kullanılan sap bitkilerinden biridir. Adındaki "yuvarlak yaprak" bitkinin su üstü (emers) hâlini anlatır: Fidanlıktan gelen saplarda yapraklar yuvarlak ve koyu yeşildir. Su altına alıştıkça yerine ince, mızrak biçimli ve yumuşak yapraklar çıkar. Işık arttıkça sürgün uçları pembeden turuncu-kırmızıya döner; bu renk geçişi, bitki kalabalık kümeler hâlinde dikildiğinde çok etkileyicidir.

Hızlı büyüdüğü için sudaki fazla besini kullanır ve yosunla yarışır. CO₂ olmadan da büyür; CO₂ ve güçlü ışıkla daha sık dallanır, renkleri koyulaşır. Ticarette zaman zaman Rotala indica etiketiyle satılır; gerçek R. indica ayrı ve hobide nadir bulunan bir türdür.

• Saksı, taş yünü ve kurşun bant tamamen çıkarılır; saplar tek tek ayrılır.
• Her sapın alt 2–3 yaprak çifti koparılır ve sap 3–4 cm derinliğe gömülür.
• Saplar 5–10'luk kümeler hâlinde, aralarında 2–3 cm boşluk bırakılarak dikilir. Çok sık dikim alt kısımları gölgeler.
• Arka planda ve köşelerde en iyi görünür; yeşil bitkilerin arasında renk vurgusu yapar.

• Işık: Orta ışık yeterlidir; kırmızı ve turuncu tonlar güçlü ışıkta belirginleşir.
• CO₂: Gerekmez, ama belirgin fayda sağlar: Saplar sıklaşır, renkler koyulaşır.
• Gübre: Düzenli sıvı gübre ve demir takviyesi; besince zengin bir zemin büyümeyi destekler.
• Budama: Yüzeye ulaşan saplar 10–15 cm uzunluğunda tepeden kesilir. Kesilen noktadan iki-üç yan dal çıkar ve küme gürleşir.

Kesilen tepe uçları doğrudan yeniden dikilerek kolayca çoğaltılır. Zemindeki alt sap da yan sürgün verir. Alt kısmı çıplaklaşmış yaşlı saplar zaman zaman sökülüp yerlerine taze tepe uçları dikilerek küme yenilenir.

• Alt yaprakların dökülmesi: Kümenin üstü fazla sıklaşıp alt kısmı gölgede kalınca görülür. Daha sık budayın ya da kümeyi taze uçlarla yenileyin.
• Bitkinin hep yeşil kalması: Işık zayıftır ya da sudaki nitrat çok yüksektir. Işığı artırmak ve gübrelemeyi dengelemek renk getirir.
• Yatay büyüme: Çok güçlü ışıkta yeni dikilen saplar bir süre zemine paralel yayılabilir; köklendikten sonra dikleşir.
• Uçlarda solgun, sarımsı yeni yapraklar: Çoğunlukla demir eksikliğine işaret eder.