Scopas Tang

Scopas tang, sarı cerrah ve mor cerrahla aynı cinsten (Zebrasoma) bir yelkenli cerrahtır. Gövdesi yüksek ve yassıdır; ağzı sivri bir burnun ucundadır. Ön yarısı açık kahverengi–zeytin tonlarındadır, arkaya doğru koyulaşarak neredeyse siyaha döner; baş ve göğüste ince açık mavi–yeşil noktalar bulunur. Kuyruk sapının iki yanındaki neşter dikeni beyaz renklidir ve koyu zeminde belirgin görünür. Gençlerde sarımsı dikey bantlar ve benekler daha belirgindir.

Sarı cerraha göre daha az renkli olduğu için daha ucuzdur, ama en az onun kadar dayanıklıdır. Bireylerin büyük kısmı doğadan toplanır. Kaynaklarda daha büyük boylar geçse de akvaryumda yetişkinler genellikle 20 cm civarında kalır.

Hint-Pasifik'in mercan bakımından zengin lagünlerinde ve dış resif yamaçlarında yaşar. Yetişkinler gruplar hâlinde kaya ve ölü mercan yüzeylerini otlar; gençler tek başına, mercan dalları arasında saklanır.

• Hacim: En az 400 litre ve 150 cm uzunluk; yüzme alanı derinlikten daha önemlidir.
• Su: Tuzluluk 1,023–1,026 özgül ağırlık, pH 8,1–8,4, sıcaklık 24–27°C. Yüksek oksijen, orta–güçlü akıntı ve iyi bir protein köpükçüsü.
• Dekor: Otlayacağı yosunlu canlı kaya ve gece sığınacağı yarıklar.
• Resif uyumu: Resif uyumlu; mercanlara ve omurgasızlara dokunmaz, kayalardaki ipliksi yosunu temizlemeye yardım eder.
• Karantina: Yeni birey 4–6 hafta ayrı akvaryumda gözlenmelidir.

Otçuldur. Temel yem, klipse takılmış kurutulmuş deniz yosunu (nori) ve spirulina içeren otçul granül ya da pul yemlerdir; her gün verilmelidir. Dondurulmuş misis ve artemia haftada birkaç kez destek olarak eklenebilir. Gün içinde 2–3 öğün, az ve sık besleme idealdir.

Gün boyu yüzen ve kayaları otlayan hareketli bir balıktır. Kendi türüne ve benzer biçimli Zebrasoma türlerine karşı huysuzdur; neşterini sallayarak rakibini kovalar. Farklı biçimdeki balıklarla genellikle sorun çıkarmaz.

Uygun arkadaşlar: Palyaço balıkları, anthiaslar, fairy wrasse'ler, cüce melekler, kardinal balıkları, gobiler; yeterince büyük akvaryumda farklı cinsten bir cerrah (ör. Ctenochaetus).

Kaçının: İkinci bir Zebrasoma (çok büyük sistemler hariç), dar akvaryumlar, iri tetik balıkları.

Ev akvaryumunda tek birey tutulur. Birden çok cerrah planlanıyorsa farklı cinslerden seçilmeli, en uysal tür önce eklenmelidir.

Doğada çiftler ya da gruplar hâlinde pelajik yumurta bırakır. Larvalar uzun süre planktonda yaşadığı için ev akvaryumunda üretilmez.

• Deniz beyaz beneği (Cryptocaryon) ve kadife: Cerrahların ortak zaafıdır; karantina şarttır.
• Baş ve yan çizgi erozyonu (HLLE): Yeşil besin eksikliği ve kötü su kalitesiyle ilişkilendirilir.
• Neşter yaralanması: Elle tutarken ya da fileyle çıkarırken neşter derin kesik açabilir; kap kullanın.

Dışarıdan güvenilir biçimde ayırt edilemez.