Severum

Severum, yüksek ve yanlardan basık gövdesiyle discusu hatırlatır; İngilizcede "fakirin discusu" diye anılması bundandır. Yabani renkte yeşilimsi altın zemin üzerinde soluk dikey bantlar bulunur. Kuyruğa yakın, sırt yüzgecinden anal yüzgece inen koyu bant ise hemen her bireyde belirgindir. Akvaryumlarda en sık görülen formu altın severumdur.

Uzun yıllar Heros severus adıyla satıldı. Cins son yıllarda yeniden incelenince birkaç türe ayrıldı; bugün ticarette dolaşan severumların çoğunun Heros efasciatus ya da bu türlerin karışımı olduğu düşünülür. Bakım açısından aralarında fark yoktur.

Yavaş büyüyen, uzun ömürlü ve sahibine alışan bir balıktır. Orta Amerika çiklitlerine göre çok daha uysaldır; yine de 20 cm'lik bir çiklittir ve ağzına sığan balığı yer.

• Altın severum (Gold severum): Sarı–turuncu gövde, bantlar neredeyse görünmez; en yaygın form.
• Kırmızı benekli altın (Red spotted gold): Altın zemin üzerinde kırmızı benek sıraları.
• Turkuaz severum (Turquoise severum): Yeşilimsi mavi parlaklığı belirgin, yabani tipe yakın form.

Amazon havzasında yavaş akan nehir kollarında, su basmış ormanlarda ve göl kıyılarında yaşar. Devrik ağaçların, köklerin ve suya sarkan bitkilerin altında küçük gruplar hâlinde dolaşır. Su genellikle yumuşak, hafif asidik ve sıcaktır.

• Hacim: Tek birey ya da bir çift için en az 250 litre ve 120 cm uzunluk; başka iri balıklarla birlikte 400 litre ve üzeri.
• Derinlik: Gövde yüksek olduğu için en az 50 cm su yüksekliği.
• Dekor: Kökler, büyük yassı taşlar ve ince kum. Sert yapraklı bitkiler (Anubias, Java eğreltisi, Kriptokorin) dayanır; yumuşak sap bitkileri yenir.
• Filtre: Saatte hacmin 4–6 katını çeviren dış filtre; haftada %30 su değişimi.
• Işık: Loş ortamı sever. Yüzen bitkiler hem gölge sağlar hem de ürkekliği azaltır.

Hepçildir ve bitkisel gıdaya gerçekten ihtiyaç duyar. Temel yem olarak spirulina içeren çiklit granülü uygundur; haşlanmış bezelye, ıspanak, kabak ve dondurulmuş karides, misis ile çeşitlendirin. Yetişkinler günde bir–iki kez, birkaç dakikada bitirecekleri kadar beslenir.

Günlük hayatta sakin, hatta biraz ürkektir; geniş akvaryumda diğer balıklara pek karışmaz. Üreme döneminde yumurta taşının çevresini kararlılıkla korur ve o sırada komşularını kovalar.

Uygun arkadaşlar: Melek balığı, festivum, uaru, Geophagus türleri, silver dolar, iri plekolar, büyük ve hızlı tetralar.

Kaçının: Neon ve benzeri küçük tetralar, karidesler, kendisinden çok daha agresif Orta Amerika çiklitleri (onlara karşı ezilir), yumuşak bitkili düzenler.

Severum tek tutulabilir; bundan rahatsız olmaz. Çiftler birbirini seçer, rastgele alınan bir erkek ve dişi her zaman anlaşmaz. Güvenilir yol 5–6 genç bireyi birlikte büyütmek ve eşleşen çifti ayırmaktır. Aynı akvaryumda birden çok yetişkin severum için en az 400 litre ve görüşü kesen dekor gerekir.

Olgun çift (yaklaşık 12–15 cm) temizlediği yassı bir taşa ya da köke birkaç yüz ile bin arasında yumurta bırakır. Yumurtalar 3–4 günde açılır, yavrular birkaç gün sonra serbest yüzer. İki ebeveyn de yavruları korur; yavrular artemia nauplii ile beslenir. Genç çiftler ilk yumurtalarını yiyebilir; bu genellikle birkaç denemeden sonra düzelir.

• Delik hastalığı (HLLE): Kötü su kalitesi ve tek düze beslenmeyle ilişkilidir; düzenli büyük su değişimi ve vitaminli yem önler.
• Bağırsak parazitleri: Beyaz, ipliksi dışkı ve iştahsızlık görülürse veterinere danışın.
• Beyaz benek (Ich): Özellikle ani sıcaklık düşüşlerinden sonra.

Erkeğin başında ve yanaklarında kırmızımsı kahverengi kıvrık çizgiler ve benekler bulunur; sırt ve anal yüzgeçleri daha uzun ve sivridir. Dişinin yüzü daha düz renklidir ve birçok dişinin sırt yüzgecinde koyu bir leke görülür. Kesin ayrım yumurtlama sırasında papilla biçimine bakılarak yapılır.