Toadstool Deri Mercanı

Toadstool deri mercanı, Sarcophyton cinsinin akvaryumda en çok tutulan temsilcisidir. Kalın, pürüzsüz bir sap üstünde kenarları dalgalanan geniş bir başlık (kapitulum) taşır; başlığın üstü uzun, ince poliplerle kaplıdır. Polipler açıkken koloni kadife gibi görünür, kapandığında yüzey dümdüz kalır. Sert iskeleti yoktur; dokusunun içindeki küçük kireç iğneleri (sklerit) gövdeye esneklik ve dayanıklılık verir. Rengi krem, bej, açık kahverengi ya da yeşilimsidir.

Ticarette "toadstool" adıyla satılan kolonilerin hepsi Sarcophyton glaucum değildir; cinsin birbirine çok benzeyen birkaç türü aynı adla satılır ve bakımları büyük ölçüde aynıdır. Taş mercan olmadığından CITES kapsamında değildir; akvaryumda kesilerek üretilmiş parçalar kolay bulunur ve doğadan toplananlardan daha kolay alışır.

Kızıldeniz'den Batı Pasifik'e kadar sığ resif düzlüklerinde ve lagünlerde, çoğunlukla güçlü güneş ışığı alan ve dalgaların suyu sürekli yenilediği yerlerde yaşar. Bazı resiflerde zemini geniş alanlarda kaplayan baskın yumuşak mercanlardandır.

• Işık: Orta ışıkta (yaklaşık 100–250 PAR) iyi gelişir; daha güçlü ışığa yavaş yavaş alıştırılabilir.
• Akıntı: Orta, düzensiz akıntı. Akıntı yüzeydeki zarın kalkmasına ve tortunun birikmemesine yardım eder; ama başlığa doğrudan vuran sert pompa akıntısı polipleri kapalı tutar.
• Yerleşim: Kayanın orta kesimi ya da sağlam bir taş. Koloni büyüdükçe başlık genişleyip çevresini gölgeler; etrafında boşluk bırakın.
• Su değerleri: Tuzluluk 1,024–1,026; KH 7–11 dKH, kalsiyum 400–450 mg/L, magnezyum 1250–1350 mg/L. Nitrat ve fosfata taş mercanlardan çok daha hoşgörülüdür; tamamen besinsiz suda rengi solar.
• Karbon: Deri mercan bulunan akvaryumda aktif karbonu düzenli yenilemek, suya salınan terpen türü bileşikleri azaltır.

Besininin çoğunu zooksantella alglerinin fotosentezinden alır. Sudaki ince parçacıkları ve çözünmüş besinleri de tutar. Doğrudan besleme gerekmez; düzenli balık beslemesi ve kararlı su yeterlidir.

Dokunacıyla değil, kimyasal yolla savaşır: Suya saldığı terpenoid bileşikler yakınındaki mercanların, özellikle Acropora ve Montipora gibi SPS'lerin ve bazı LPS'lerin büyümesini yavaşlatabilir ya da dokularını geriletebilir. Taş mercanları en az 15–20 cm uzakta tutun, aktif karbon kullanın ve küçük akvaryumda çok sayıda deri mercanı taş mercanlarla bir arada tutmaktan kaçının. Kendisi Euphyllia gibi uzun dokunaçlı LPS'lere ve anemonlara karşı savunmasızdır.

Balıklar ve temizlik ekibiyle sorunsuz yaşar. Bazı cüce melek ve kelebek balıkları polipleri didikleyebilir.

Akvaryumda kolay çoğaltılır. Başlıktan bir dilim kesilir ya da sap bütünüyle kesilip başlık ayrı bir taşa bağlanır; kesilen parça kürdan, lastik bant ya da ağla taşa tutturulur ve birkaç hafta içinde yapışır. Kesim ayrı bir kapta yapılmalı; kesik yerlerden salınan kimyasallar ve sümük ana akvaryuma karışmamalıdır. Sapın dibinde kendiliğinden yavru koloniler de oluşabilir.

• Günlerce kapalı kalma: Koloni dönem dönem büzülür, yüzeyini parlak mumsu bir zar kaplar ve birkaç gün ile bir hafta arası açılmaz. Bu deri mercanların doğal kabuk değiştirmesidir; zar akıntıyla dökülünce polipler açılır.
• Eğilme ve sarkma: Yeni yerleştirilen ya da yeri değişen koloni sapını büker; birkaç gün içinde dikleşir.
• Kararma ve çürüme: Sapta ya da başlıkta yumuşayan, kahverengileşen bölge görülürse hemen kesip atın; çürüyen doku suyu hızla kirletir.