Turkuaz Gökkuşağı

Turkuaz gökkuşağı, gövdesinin yanardöner turkuaz–mavi rengiyle gökkuşağı balıklarının en parlak mavisine sahiptir. Papua Yeni Gine'nin yaylalarındaki Kutubu Gölü'ne özgüdür ve doğal yaşam alanı tek bir gölle sınırlı olduğundan hassas bir tür sayılır. Akvaryumdaki bireyler uzun zamandır üretimle elde edilir.

11–12 cm'ye ulaşan, hızlı yüzen bir balıktır. Mavi tonları yaşla, ışıkla ve ruh hâline göre değişir; gösteriş yapan erkeklerin sırtı laciverde döner. Gençler gümüşi ve sönüktür, asıl renkler birkaç ay içinde ortaya çıkar.

Kutubu Gölü, deniz seviyesinden yaklaşık 800 m yüksekte, kireçtaşı arazide yer alan berrak bir göldür. Suyu orta sert ve hafif baziktir; yükseklik nedeniyle tropik ovalardaki sulara göre biraz daha serindir. Balıklar gölün bitkili kıyılarında ve gölden çıkan derede yaşar.

• Hacim: 6–10 bireylik sürü için en az 200 litre ve 120 cm boy.
• Su: 23–26°C, pH 7–8, orta sert su. Yüksek sıcaklıktan çok, sabit ve temiz su önemlidir; haftada %25–30 su değişimi yapın.
• Dekor: Kenarlarda yoğun bitki ve kökler, önde geniş açık yüzme alanı.
• Işık: İyi aydınlatma ve koyu arka plan turkuaz rengi parlatır.
• Kapak: İyi zıplar; kapak sıkı olmalı.

Hepçil ve oburdur. Kaliteli pul ve granül yem, dondurulmuş artemia, misis, kan kurdu ve dafniya ile beslenir; haftada birkaç kez spirulina katkılı yem verin. Yemi az az ve sık verin; aşırı besleme şişkinliğe ve su kalitesinin bozulmasına yol açar.

Barışçıl ama çok enerjiktir. Erkekler sabahları birbirine yüzgeç açıp gösteriş yapar, alınlarında açık renkli bir çizgi belirir. Küçük ve yavaş balıkları yemde ezip geçer; yavru karidesleri ve küçük karidesleri yer.

Uygun arkadaşlar: Başka cinslerden iri gökkuşağı balıkları (ör. kırmızı gökkuşağı), kongo tetra, gül barbı, corydoras, sinodontis, ancistrus, botialar.

Kaçının: Neocaridina karidesler, uzun yüzgeçli yavaş balıklar, agresif çiklitler; üretim yapılacaksa başka Melanotaenia türleri.

En az 6, ideali 10 ve üzeri birey. Her erkeğe 2 dişi düşecek şekilde kurulan bir grup dengelidir; birkaç erkeğin birbirine gösteriş yapması turkuaz rengin en yoğun hâlini ortaya çıkarır. Tek ya da çift tutulan bireyler ürkek ve soluk kalır.

Sürekli üreyen bir yumurta saçıcıdır. Çiftler sabah saatlerinde ince yapraklı bitkilere, Java yosununa ya da yün yumurtlama paspasına her gün birkaç yumurta bırakır; yumurtalar yapışkan ipliklerle tutunur. Ebeveynler yumurtaları yediği için paspası düzenli olarak ayrı bir kaba alın. Yavrular yaklaşık 7–12 günde çıkar; önce infusoria ve sıvı yavru yemi, ardından yeni çıkmış artemia verilir.

Melezlenme: Diğer Melanotaenia türleriyle, özellikle aynı akvaryumdaki benzer boyda türlerle kolayca melezlenir. Saf hattı korumak için türü ayrı üretin ve melez yavruları dağıtmayın.

• Beyaz benek: Ani sıcaklık düşüşlerinde ortaya çıkabilir; sıcaklığı sabit tutun.
• Şişkinlik: Aşırı besleme ve tek tip yemle görülür; haftada bir gün oruç faydalıdır.
• Renk solması: Stres ve kötü suyun ilk işaretidir.
• Genel olarak dayanıklıdır; temiz ve sabit suda uzun yaşar.

Erkekler daha iri, sırtı daha yüksek ve turkuaz rengi çok daha yoğundur; gösteriş sırasında sırtları koyu laciverde döner. Dişiler daha küçük, ince yapılı ve yeşilimsi–gümüşidir; yüzgeçleri daha soluk ve kısadır.