Zümrüt Beta

Zümrüt beta, Siyam betasının akrabası olan kısa yüzgeçli yabani bir türdür. Adını, koyu gövdesini ağ gibi kaplayan zümrüt yeşili parlak pullardan alır; ışık açısı değiştikçe yeşil, maviye ve turkuaza kayar. Yetiştirme betalarının uzun yüzgeçleri yoktur, gövdesi daha uzun ve sağlamdır; 6–7 cm olur.

Barışçıl betadan farklı olarak erkekleri birbirine karşı belirgin biçimde saldırgandır; bu yönüyle Siyam betasına yakındır ve tek erkek kuralına dikkat edilmelidir. Bakımı kolaydır, yabani betalara başlamak için iyi bir türdür.

Kuzeydoğu Tayland'ın Isan bölgesi ve Laos'ta, Mekong havzasının sığ çeltik tarlaları, bataklıkları ve göletlerinde yaşar. Kurak mevsimde su seviyesi çok düşer; yağmurla birlikte geniş alanlara yayılır. Sular sıcak, bitkili ve durgundur.

• Hacim: Bir çift için en az 40 litre; dişilere saklanma alanı veren 60 litre daha iyidir.
• Su: 25–28°C, pH 6–7,5; yumuşak–orta sert su.
• Bitki: Yoğun bitki, yüzen bitkiler, kökler ve kuru yapraklar.
• Akıntı: Çok zayıf; süngerli filtre idealdir.
• Kapak: İyi zıplar; sıkı kapak ve yüzeyde ılık hava boşluğu gerekir.

Etçildir. Küçük granül ve pul yemi kolayca kabul eder; dondurulmuş ya da canlı kan kurdu, artemia, dafniya ve sivrisinek larvasıyla destekleyin. Günde 1–2 kez az miktarda verin; aşırı beslemeden kaçının.

Erkekler birbirine karşı saldırgandır; aynı akvaryumda iki erkek kavga eder. Diğer türlere karşı çoğunlukla sakindir ama uzun yüzgeçli, renkli balıkları rakip sanabilir. Karides yavrularını yer; bazı bireyler yetişkin cüce karidesleri de avlar.

Uygun arkadaşlar: Harlekin rasbora, kalem balıkları, küçük tetralar, kuhli, otocinclus, corydoras, nerit salyangoz.

Kaçının: Kendi türünden ikinci erkek, Siyam betası (melezlenir), lepistes gibi uzun yüzgeçliler, yüzgeç çekenler, guramiler.

Tek erkek, tek başına ya da 1–2 dişiyle tutulur. Dişiler daha uysaldır ama yine de saklanma yerine ihtiyaç duyar. Erkeği dişiyle uzun süre küçük bir akvaryumda tutmak dişinin yorulmasına yol açabilir; bitkiler ve görüş engelleri şarttır. Siyam betasıyla melezlendiği için iki türü birlikte tutmayın.

Erkek yüzeyde köpük yuvası kurar; Siyam betasınınkinden daha küçük olabilir. Sarılmalarla bırakılan yumurtaları ağzıyla toplayıp yuvaya taşır ve korur. Yumurtlamadan sonra dişi ayrılmalıdır. Yumurtalar 1–2 günde açılır; yavrular infusoria ve mikro solucanla başlar, sonra artemia nauplii yer. Genç erkekler olgunlaştıkça birbirine saldırmaya başlar ve ayrılmaları gerekir.

Yabani kökenli bir tür olarak dayanıklıdır. Kirli suda yüzgeç çürümesi, soğuk suda beyaz benek ve kadife hastalığı görülebilir. Sabit sıcaklık, haftada %20–25 su değişimi ve kapakla korunan ılık hava sağlıklı tutar.

Erkekler yoğun zümrüt yeşili pulludur, yüzgeçleri daha uzun ve renklidir; rakip gördüklerinde solungaç zarlarını açarlar. Dişiler soluk kahverengi, yatay koyu şeritli ve kısa yüzgeçlidir; parlak pulları azdır ve karın altında yumurta noktası görülebilir.