Ameca

Ameca, Meksika'ya özgü Goodeidae ailesinin akvaryumda en sık tutulan türüdür. Goodeidler de canlı doğurur ama lepistes ve platiden çok farklı bir yolla: yavru anne karnında bir tür göbek bağına benzeyen uzantılarla (trofotenya) doğrudan beslenir ve iri doğar. Erkek ameca derin gövdeli, pulları mavi–yeşil parıldayan, kuyruğunda siyah bant ve parlak sarı kenar bulunan gösterişli bir balıktır.

Doğadaki yaşam alanı birkaç kaynak ve dereye sıkışmıştır; su çekimi, kirlilik ve istilacı türler yüzünden nesli tehlike altındadır. Akvaryumlarda üretilen stok türün korunmasında önemli bir yedek oluşturur; bu yüzden farklı türlerle melezlenmemesine dikkat edilmelidir.

Batı Meksika'da, Jalisco eyaletinde Ameca Nehri'nin yukarı kesimindeki kaynak gölleri ve derelerde yaşar. Bu sular berrak, orta–sert ve bitkilidir; kışın belirgin biçimde serinler, yazın ısınır.

• Hacim: 6–8 bireylik grup için en az 120 litre ve 100 cm tank boyu.
• Su: 22–25°C ideal, kısa süreli serinliğe dayanır. pH 7–8, orta–sert su.
• Düzen: Bol yüzme alanı, kenarlarda sert yapraklı bitkiler. İnce yapraklı yumuşak bitkileri didikleyebilir.
• Bakım: Çok yer ve çok atık üretir; güçlü filtre ve haftada %30 su değişimi.

Bitkisel ağırlıklı hepçildir. Spirulinalı pul ve granül yem, haşlanmış ıspanak ve bezelye temel olmalıdır. Dondurulmuş artemia, kan kurdu ve dafniyayı da hevesle yer. İştahı büyüktür; az ve sık yemleme, saldırganlığı ve su kirliliğini azaltır.

Hareketli ve canlı bir türdür. Erkekler birbirine gösteri yapar, dişileri kovalar. Uzun ve yavaş yüzgeçleri çekme eğilimi iyi bilinir; özellikle yem az olduğunda artar.

Uygun arkadaşlar: Diğer goodeidler (melezlenmeyen türler), kılıç kuyruk, iri platyler, sert suya uyumlu barblar, Ancistrus pleko.

Kaçının: Lepistes, beta, melek balığı ve uzun yüzgeçli formlar; cüce karidesler; çok küçük ve yavaş balıklar.

Tek tek değil grup hâlinde tutulur: en az 5–6 birey, her erkeğe 2 dişi. Kalabalık grupta erkeklerin saldırganlığı bölünür ve gösteriler daha sık görülür. Az sayıda tutulduğunda baskın erkek ötekileri ve dişileri yorar.

Canlı doğurur. Erkek ile dişi kısa süren bir yüz yüze çiftleşme yapar. Gebelik yaklaşık 8 hafta sürer; dişi 5–30 kadar iri (1,5–2 cm) yavru doğurur. Yavruların karnında trofotenya kalıntıları görülebilir; bunlar bir iki gün içinde kaybolur. Yetişkinler yavruları genellikle kovalamaz, yavrular ilk günden ezilmiş pul ve artemia yer.

Dayanıklıdır. Yumuşak ve kirli suda kolumnaris ve yüzgeç çürümesi görülebilir. Yüzgeç ısırma yaraları yeni gelenlerde ve dar akvaryumda sık olur; grubu kalabalık ve akvaryumu geniş tutmak en iyi önlemdir.

Erkeklerin kuyruğunda siyah bant ve sarı kenar bulunur, gövdeleri daha parlak ve yüksektir. Erkeklerde gonopodyum yoktur; anal yüzgecin ön ışınları kısalıp bir çentikle ayrılmıştır (andropodyum). Dişiler daha iri, benekli ve sade renklidir, kuyruklarında sarı kenar yoktur.