Heterandria Formosa

Heterandria formosa, adındaki "killifish" sözcüğüne rağmen bir killi değil, lepistesin akrabası olan gerçek bir doğurandır. Erkekler 1,5–2 cm, dişiler 3 cm civarında kalır; Kuzey Amerika'nın en küçük omurgalıları arasında sayılır. Zeytin–ten rengi gövdesinde baştan kuyruğa uzanan koyu bir şerit ve onu kesen ince dikey çizgiler bulunur.

Yavrularını tek seferde değil, iki haftaya yayarak günde birkaç tane doğurması onu doğuranlar arasında özel kılar. Küçük boyu, uysallığı ve karideslere dokunmaması sayesinde nano ve karides akvaryumlarının en uygun balıklarındandır.

ABD'nin güneydoğusunda, kıyı ovasındaki bataklıklarda, sık bitkili hendeklerde, göletlerde ve yavaş akan derelerde yaşar. Bu ortamlar sığ, bitki ve yosunla dolu, akıntısızdır. Subtropikal iklim nedeniyle kışın su sıcaklığı belirgin biçimde düşer.

• Hacim: Küçük bir koloni için 20 litre yeterlidir; 30–40 litrede daha dengeli bir nüfus oluşur.
• Su: 20–25°C ideal; ısıtıcısız oda akvaryumunda yaşar. pH 7–8, orta sertlik.
• Düzen: Çok sık bitki, yosun (Java yosunu), yüzen bitkiler. Açık alan az olabilir.
• Filtre: Sünger filtre idealdir; güçlü akıntı ve emişli filtre yavruları yorar ya da emer.

Hepçildir; ağzı çok küçüktür. Toz hâline getirilmiş pul yem, mikro granül, yeni çıkmış artemia, siklops ve mikro solucan en uygun yemlerdir. Kaba yemleri yiyemez. Bitki ve yosun üzerindeki mikroorganizmaları da otlar.

Son derece barışçıldır. Erkekler dişilere kur yapar ama kovalamaları hafiftir. İri ve hareketli balıklarla birlikte tutulduğunda saklanır ve yeterince beslenemez; bu yüzden en iyi tek tür ya da çok küçük, sakin türlerle tutulur.

Uygun arkadaşlar: Red cherry ve diğer cüce karidesler, nerit ve diğer küçük salyangozlar, otocinclus, cüce corydoras, Boraras rasboralar.

Kaçının: Endler ve lepistes dahil hızlı yem kapan türler, ağzına sığdığı her balık, iri ve meraklı türler.

Koloni hâlinde tutulur: en az 6 birey, her erkeğe yaklaşık 2 dişi. Akvaryum sık bitkili olduğunda yavrular yetişkinlerin arasında büyür ve koloni kendini sürdürür. Nüfus diğer doğuranlara göre yavaş artar.

Dişi farklı gelişme aşamasında embriyoları aynı anda taşır (süperfetasyon). Bu yüzden yavrular tek seferde değil, 1–2 hafta boyunca günde 1–3 tane olacak şekilde doğar. Yeni doğanlar 5–7 mm boyundadır ve hemen toz yem ile yeni çıkmış artemia yer. Yetişkinler yavruları nadiren kovalar; sık bitkili akvaryumda neredeyse tamamı hayatta kalır.

Dayanıklıdır. Küçük boyu nedeniyle ani su değişimlerine ve ilaç dozlarına duyarlıdır; değişimleri küçük ve sık yapın. İri balıklarla aynı akvaryumda açlık en sık sorundur. Akraba çiftleşmesi zamanla küçük ve zayıf yavrulara yol açabilir; ara ara yeni kan katılması önerilir.

Erkekler küçüktür ve gövde boyuna göre uzun bir gonopodyum taşır. Dişiler neredeyse iki kat iri, dolgun karınlıdır; sırt yüzgecinin yanı sıra anal yüzgeçlerinde de koyu bir leke bulunur.