Apistogramma agassizii

Apistogramma agassizii, cinsin en eski bilinen ve akvaryumda en uzun süredir tutulan türlerinden biridir. 1875'te tanımlanmış, adını Amazon'a bilimsel keşif gezisi düzenleyen Louis Agassiz'den almıştır. Erkeğin ince uzun gövdesi boyunca gözden kuyruğa koyu bir şerit uzanır; en ayırt edici özelliği ise ucu sivri, kürek ya da mızrak biçimli kuyruğudur. Kuyrukta turuncu, mavi ve koyu renkli bantlar bulunur.

Geniş yayılışı nedeniyle yöreye göre renk ve desen çok değişir. Satılan bireylerin çoğu Avrupa ve Asya'daki üretim çiftliklerinden gelir; bunlar yabani akrabalarına göre daha geniş su değerlerine uyum sağlar.

• Fire Red (kırmızı agassizii): Kuyruğu ve yüzgeçleri yoğun kırmızı–turuncu olan, çiftliklerde üretilen form.
• Yöresel formlar (Tefé, Santarém, Alenquer): Toplandığı yerin adıyla satılan yabani formlar; renk ve desen yöreye göre değişir. Hatların korunması için birbirleriyle çaprazlanmamalıdır.

Amazon havzasının büyük bölümünde, Peru'dan Brezilya'nın doğusuna kadar yayılır. Yavaş akan derelerin kıyılarında, sel ormanlarında ve göl kenarlarında, kalın yaprak çöpünün ve dalların arasında yaşar. Sular genellikle çok yumuşak, asidik ve çoğu yerde tanenle çay rengine boyanmıştır.

• Hacim: Bir erkek ve 2–3 dişi için en az 60 litre; 80 cm boy daha rahattır.
• Mağaralar: Her dişiye ayrı bir mağara (hindistan cevizi kabuğu, küçük seramik ya da taş mağara).
• Zemin ve dekor: İnce kum, kuru yaprak, kökler ve yoğun bitki; görüş hattını kesen engeller kavgaları azaltır. Loş ışık ve yüzen bitkiler balığı rahatlatır.
• Su: 25–27°C ideal. Çiftlik bireyleri pH 7'ye ve orta sertliğe uyum sağlar; yabani bireyler ve üretim için yumuşak, asidik su gerekir. Haftada %25–30 su değişimi; nitrat düşük kalmalı.
• Filtre: Hafif akıntı; sünger filtre ya da kısılmış dış filtre uygundur.

Etçildir. Dondurulmuş kan kurdu, artemia, dafniya, siklops ve misis temel olsun; batan küçük granülleri de kabul eder. Canlı yem rengi ve üreme isteğini artırır. Günde 1–2 kez, birkaç dakikada bitecek kadar verin.

Dip bölgesinde bölge kurar; orta ve üst katmanda yüzen barışçıl balıklara genellikle dokunmaz. Erkek, dişilerin bölgelerini kapsayan geniş bir alanı kollar ve diğer erkeklere karşı serttir. Yavru bakan dişi, mağarasına yaklaşan her balığı kovalar.

Uygun arkadaşlar: Kardinal ve neon gibi küçük tetralar, kalem balıkları, balta balıkları, harlekin rasbora, otocinclus.

Kaçının: Küçük akvaryumda başka apistogramma erkekleri, karidesler, iri ya da agresif çiklitler, Sumatra barbı gibi yüzgeç çeken balıklar.

Harem düzeninde yaşar: 1 erkek ve 2–3 dişi. Her dişi kendi mağarasının çevresinde küçük bir bölge kurar; erkek bu bölgeler arasında dolaşır. Tek çift de tutulabilir, ama bu durumda dişi erkeğin ilgisinden bunalabilir. İki erkek ancak 120 cm ve üzeri, dekorla iyi bölünmüş bir akvaryumda denenmelidir.

Dişi mağaranın tavanına genellikle 50–150 yumurta bırakır ve bakımı büyük ölçüde tek başına üstlenir; bu sırada parlak sarıya bürünür. Yumurtalar 26°C civarında 2–3 günde açılır, yavrular yaklaşık bir hafta sonra serbest yüzer. Dişi sürüyü dip boyunca gezdirir. Yavrular yeni çıkmış artemia ile beslenir. Sıcaklık ve pH yavruların cinsiyet oranını etkiler; yüksek sıcaklıkta erkek oranı artar. Küçük akvaryumda dişi erkeğe saldırırsa erkek ayrılmalıdır.

Kötü su kalitesine ve birikmiş nitrata duyarlıdır; ani pH değişimleri strese yol açar. Yabani ithal bireylerde iç parazitler sık görülür, bu yüzden karantina önerilir. Düzenli su değişimi yapılan olgun akvaryumda dayanıklıdır.

Ayrım kolaydır. Erkek yaklaşık 8 cm olur; sırt ve anal yüzgeci uzun, kuyruğu sivri ve renklidir. Dişi 5 cm civarında kalır; yüzgeçleri kısa, kuyruğu yuvarlaktır. Yavru bakan dişi sarı zemin üzerinde siyah göz bandı ve siyah kenarlı karın yüzgeçleriyle hemen tanınır.