Afra

Cynotilapia afra, mbunalar içinde dişleriyle ayrılır: Çoğu mbunanın uçları çatallı dişlerine karşın bu türün dişleri tek uçlu ve sivridir. Bu dişler, kayalardan yosun kazımaktan çok sudaki küçük canlıları yakalamaya uygundur. İngilizce "dogtooth cichlid" adı da buradan gelir.

Gölün farklı bölgelerinde renkleri değişen pek çok yerel formu vardır; "Cobue" formunun erkekleri sarı sırt yüzgeçli, bazı formlarınki ise beyazdır. Bu formların bir kısmının ileride ayrı tür sayılabileceği tartışılmaktadır. Akvaryumda dayanıklıdır, ama erkekleri tipik bir mbuna gibi bölgesini sert biçimde savunur.

Malavi Gölü'nün kayalık bölgelerinde, özellikle Likoma ve Chizumulu adaları çevresinde yaşar. Kayaların hemen üstündeki su tabakasında sürüklenen zooplanktonu avlar, gerektiğinde kayalardaki yosun tabakasından da beslenir. Su sert, bazik ve berraktır.

• Hacim: Bir harem ve birkaç başka mbuna türü için en az 250 litre ve 120 cm boy.
• Kaya düzeni: Akvaryumun yüksekliğine uzanan kaya yığınları; üst kısımlarda da mağara ve çıkıntılar bulunmalı.
• Su: Sert ve bazik (pH 7,8–8,5); aragonit zemin ya da Malavi tuzu.
• Bakım: Güçlü filtre, haftalık %30–50 su değişimi.

Hepçildir; diğer mbunalara göre hayvansal yeme daha yatkındır. Kaliteli çiklit granülü ile spirulina içerikli yem dönüşümlü verilir; artemia, misis ve siklops haftada birkaç kez eklenebilir. Kan kurdu ve memeli eti içeren yemlerden kaçınılmalıdır.

Erkekler kaya yığınlarının üst kısımlarında bölge kurar ve benzer renkli mavi balıkları kovalar. Dişiler daha sakindir. Farklı renkli ve benzer boyda mbunalarla birlikte dengeli bir topluluk kurulabilir.

Uygun arkadaşlar: Labidochromis yellow, kırmızı zebra, auratus dişileri, sarı kuyruk acei, sert suya uyumlu sinodontis kedi balıkları.

Kaçının: Demasoni, saulosi ve zebra mbuna gibi mavi bantlı türler, Maylandia türlerinin mavi formları (melezlenme), çok sakin mbunalar, haplochromisler, topluluk balıkları, karidesler.

• Harem: 1 erkek ve 3–4 dişi; tek erkek tercih edilir.
• Tek form: Farklı yerel formlar birbirleriyle melezlenebildiğinden aynı akvaryumda tek form tutulmalıdır.
• Kaya yüksekliği: Erkekler yüksek kayaları tercih ettiği için dikey kaya yığınları bölgeleri ayırmaya yardım eder.

Ağızda kuluçka yapar. Erkek bir kaya üstünde ya da mağara önünde kur yapar; dişi yumurtaları ağzına alır ve erkeğin anal yüzgecindeki benekler aracılığıyla döllenir. Dişi 10–25 yumurtayı yaklaşık 3 hafta taşır. Yavrular serbest bırakıldıklarında ince ezilmiş yemle büyür.

• Malawi şişkinliği: Yanlış beslenme ve stres.
• Kavga yaraları: Dişi sayısı az olduğunda dişilerde görülür.
• Renk solması: Kalabalık ama bakımsız akvaryumda nitrat birikiminin ilk işaretidir.

Erkekler parlak mavi, belirgin siyah bantlıdır ve forma göre sarı ya da beyaz bir sırt yüzgeci taşır; anal yüzgeçte belirgin yumurta benekleri bulunur. Dişiler daha mat gri–mavi ya da kahverengimsidir, bantları silik, sırt yüzgeçleri sadedir. Gençlerde ayrım zordur.