Doktor Balığı

Doktor balığı (Garra rufa), Türkiye'nin de aralarında bulunduğu Batı Asya'nın akarsularında yaşayan küçük bir sazangildir. Sivas'taki Kangal Balıklı Çermik'te sıcak kaynak suyunda yaşayan bireylerin insan derisini kemirmesi onu dünyaca ünlü yapmıştır. Ağzının altındaki yuvarlak emme diski, taşların üzerindeki yosun ve biyofilmi kazımasına yarar.

Türkiye'nin yerli türüdür; doğadan balık toplanmamalı, doğal popülasyonlar korunmalıdır. Balıklı kaplıca ve "balık pedikürü" kullanımları hijyen ve hayvan refahı açısından tartışmalıdır; akvaryumda böyle bir kullanım önerilmez.

Dicle–Fırat ve komşu havzaların akarsularında, taşlı ve çakıllı diplerde, akıntılı ve oksijeni bol sularda yaşar. Kangal'daki popülasyon yaklaşık 35°C'lik sıcak kaynak sularına uyum sağlamıştır; ama tür genel olarak çok daha serin akarsularda bulunur.

• Hacim: 5–8 bireylik grup için en az 150 litre ve 100 cm boy.
• Su: 20–26°C rahat eder; nötr–hafif bazik, orta sert su. Güçlü filtrasyon, yüksek oksijen ve belirgin akıntı ister.
• Dekor: Yuvarlak taşlar, çakıl ve kum zemin; yassı taş yüzeyleri otlama alanı olur.
• Kapak: Camlara tırmanabilir ve zıplayabilir; sıkı kapak gerekir.

Hepçildir. Yosun ve biyofilmi sürekli otlar; batan tablet ve granül, spirulina, haşlanmış sebze, dondurulmuş kan kurdu ve artemia ile beslenir. Akvaryumda insan derisine ihtiyacı yoktur; dengeli yemle sağlıklı kalır.

Sürekli hareket hâlinde, taşları ve camları otlayarak yüzen bir dip balığıdır. Türdeşleriyle kısa bölge kavgaları yapar ama birbirine zarar vermez. Diğer balıklara karşı genellikle barışçıldır; sürekli hareketi sakin ve ürkek türleri rahatsız edebilir.

Uygun arkadaşlar: Akıntı seven orta boy barışçıl balıklar: danio ve devario'lar, gül barbı, altın barbı, akıntı seven loach'lar, ancistrus.

Kaçının: Diskus gibi sıcak ve yumuşak su isteyen yavaş türler; çok küçük ve ürkek balıklar; saldırgan çiklitler.

En az 5, ideali 8 ve üzeri bireyle tutulur. Grup içinde hiyerarşi kurulur; kalabalık grupta kavgalar tek bir bireye yoğunlaşmaz. Tek tutulan birey ürkekleşebilir.

Ev akvaryumunda üremesi seyrek bildirilir. Yumurta saçan bir türdür ve yavru bakımı yapmaz; olgun bireyler genellikle akıntılı, çakıllı alanlarda yumurtlar.

Dayanıklıdır. Düşük oksijen ve kirli suda strese girer. Beyaz benek görülebilir. Balıklı kaplıcalardan ya da doğadan alınan bireyler parazit taşıyabilir; yeni gelenleri karantinada tutun.

Dişiler daha iri ve dolgun karınlıdır. Erkeklerde üreme döneminde burun çevresinde küçük beyaz kabarcıklar (üreme tüberkülleri) belirir.