Kırmızı Zebra

Kırmızı zebra, Malavi Gölü'nün kayalık kıyılarında yaşayan ve hobide "zebra grubu" diye anılan Maylandia cinsinin en yaygın türlerindendir. Adındaki "zebra" deseni bu türde yoktur: Gövde düz turuncu, pembemsi turuncu ya da bazı doğal popülasyonlarda açık mavidir. Mağazalarda satılanların çoğu, iki cinsiyeti de turuncu olan yetiştirme hatlarıdır.

Dayanıklı, iştahlı ve kolay üreyen bir balık olduğu için Malavi akvaryumuna başlayanların ilk aldıkları türlerdendir. Ancak erkekleri bölgesini sert biçimde savunur ve kendine benzeyen balıklara hiç tahammül etmez. Doğru kurulmuş, kalabalık bir mbuna akvaryumunda sorunsuz yaşar; topluluk akvaryumuna uygun değildir.

Gölün Mozambik kıyısında, sığ ve orta derinlikteki kayalık alanlarda yaşar. Kayaların üzerini kaplayan yosun tabakasını (aufwuchs) ve içindeki küçük canlıları kazıyarak beslenir. Bu sular berrak, sert ve bazik, sıcaklığı yıl boyunca 24–27°C dolayında ve oldukça kararlıdır.

• Hacim: 1 erkek ve 3–4 dişi, başka mbunalarla birlikte en az 250 litre ve 120 cm boy. Taban alanı hacimden daha önemlidir.
• Kaya düzeni: Akvaryumun büyük kısmı mağaralar ve görüş hatlarını kesen kaya yığınlarıyla kurulur. Kayalar doğrudan tabana oturtulmalı; balıklar kumu kazıyıp yığınları devirebilir.
• Su: Sert ve bazik (pH 7,8–8,5). Yumuşak musluk suyunda mercan kumu, aragonit zemin ya da Malavi tuzu kullanılır.
• Filtre ve bakım: Güçlü filtre ve haftada %30–50 su değişimi. Mbuna akvaryumları kalabalık tutulduğu için nitrat hızla yükselir.
• Bitki: Çoğu bitki sökülür ya da yenir; Anubias ve Java eğreltisi gibi sert yapraklı epifitler kayaya bağlanırsa şansı olur.

Otçuldur. Temel yem spirulina ya da yosun ağırlıklı kaliteli bir mbuna granülü olmalı; ara sıra haşlanmış ıspanak veya nori yaprağı verilebilir. Kan kurdu, memeli eti ve çok proteinli yemler sindirim sorunlarına ve Malawi şişkinliğine yol açar. Günde 1–2 kez, birkaç dakikada bitecek kadar az verilmelidir.

Erkekler bir kaya ya da mağara çevresini sahiplenir; özellikle turuncu ve pembe renkli balıkları kovalar. Dişiler daha uysaldır ama kendi aralarında sıralama kurar. Grup büyüdükçe ve kaya sayısı arttıkça saldırganlık tek bir balığa yönelmez, dağılır.

Uygun arkadaşlar: Farklı renk ve desende, benzer boyda mbunalar (Labidochromis yellow, sarı kuyruk acei, saulosi), paslı çiklit (Iodotropheus sprengerae), sert suya uyumlu sinodontis kedi balıkları.

Kaçının: Turuncu renkli başka zebra grubu türleri (kavga ve melezlenme), topluluk balıkları, karidesler, salyangozlar, sakin Aulonocara ve haplochromisler.

• Harem: Her erkeğe 3–4 dişi; erkeğin kur ve kovalama baskısı dişiler arasında paylaşılır.
• Birden fazla erkek: Yalnızca 300 litre ve üzeri, bol kayalı akvaryumlarda; her erkeğe ayrı bir kaya yığını gerekir.
• Tür karışımı: Malavi topluluklarında her türden bir harem bulunur ve türler birbirinden renkle ayrılmalıdır. Aynı akvaryuma başka turuncu Maylandia türü konmaz; birbirleriyle kolayca melezlenirler.
• Sonradan balık eklenecekse kayaların yeri değiştirilir; bölgeler bozulunca yeni gelen tek hedef olmaz.

Ağızda kuluçka yapar ve akvaryumda kendiliğinden ürer. Erkek bir kaya önünde titreyerek kur yapar; dişi yumurtaları bırakır bırakmaz ağzına alır ve erkeğin anal yüzgecindeki yumurta beneklerine uzanırken yumurtalar döllenir. Dişi 15–30 yumurtayı yaklaşık 3 hafta taşır, bu sürede çok az yer ya da hiç yemez. Kalabalık akvaryumda yavruların çoğu yenir; yetiştirmek için kuluçkadaki dişi ayrı bir kaba alınabilir.

• Malawi şişkinliği: Şişkin karın, iştahsızlık, beyaz ipliksi dışkı. Yanlış beslenme ve stresle tetiklenir; erken tedavi şarttır.
• Yaralanma ve yırtık yüzgeç: Bölge kavgalarından; doğru oran ve bol kaya en iyi önlemdir.
• Kuluçka sonrası zayıflık: Dişi haftalarca aç kaldığı için sonrasında birkaç gün az ama sık beslenmelidir.

Bazı doğal popülasyonlarda erkekler açık mavi, dişiler turuncudur. Akvaryum hatlarında ise iki cinsiyet de turuncu olabildiğinden ayrım zorlaşır: Erkekler daha iri, yüzgeçleri daha uzundur ve anal yüzgeçte daha çok ve belirgin sarı yumurta beneği taşır. Dişilerin bir kısmı turuncu üzerine siyah lekeli (OB) desende olabilir. Kesin ayrım genital papillaya bakarak yapılır.