Zebra Pleko (L046)

Zebra pleko, siyah–beyaz çizgili deseniyle L-numaralı plekoların simgesi hâline gelmiş küçük bir vantuz balığıdır. Yalnızca Brezilya'daki Xingu Nehri'nin kısa bir bölümünde yaşar. Yosun yiyen bir "temizlikçi" değildir; et ağırlıklı beslenen, sıcak ve akıntılı su isteyen bir uzman balığıdır.

Doğal yaşam alanı Belo Monte baraj kompleksinin etki alanında kaldığından tür ciddi tehlike altındadır. Brezilya 2004'ten beri yabani bireylerin ihracatını yasaklamıştır ve tür CITES listesine alınmıştır. Satın alırken yetiştirme kaynaklı olduğundan ve belgelerinin bulunduğundan emin olun; yabani yakalandığı söylenen ucuz bireylerden uzak durun.

Xingu'nun "Volta Grande" denen büyük kıvrımında, berrak, sıcak ve hızlı akan suyun altındaki kaya yarıklarında ve taş yığınlarının arasında yaşar. Su oksijence çok zengindir, zemin büyük ölçüde kaya ve kumdur.

• Hacim: Küçük bir grup için en az 100 litre; taban alanı yükseklikten önemlidir.
• Akıntı ve oksijen: Ek akıntı pompası ve güçlü havalandırma şarttır. 28–29°C'de suyun oksijeni azaldığı için bu daha da önem kazanır.
• Saklanma: Her birey için dar, uzun mağara (kil tüp, taş yarığı). Yassı taşlarla kurulmuş kaya yığınları doğal ortamı taklit eder.
• Su: Haftada %30 su değişimi; nitrat düşük tutulmalı.

Etçil ağırlıklıdır. Dondurulmuş kan kurdu, mysis, artemia, ufalanmış karides ve proteinli batan granül ya da tablet temel yem olsun. Arada bir sebzeli tablet verilebilir ama kök kemirmez. Gece aktif olduğundan yemi ışıklar kapandıktan sonra vermek, hızlı arkadaşların yemi kapmasını önler.

Ürkek ve gececidir; ilk haftalarda neredeyse hiç görünmeyebilir. Diğer balıklara dokunmaz, ancak erkekler mağara için birbirini kovalar. Yem yarışında hızlı ve iştahlı dip balıklarına kolayca yenilir.

Uygun arkadaşlar: Sıcak suyu seven sakin türler: discus, kardinal ve kırmızı burun tetra, sterbai corydoras, cüce çiklitler.

Kaçının: Başka Hypancistrus türleri (kolayca melezlenir), iri ve bölgeci plekolar, agresif çiklitler, serin su balıkları.

Tek başına tutulabilir, ancak 3–6 bireylik grupta daha cesur olur ve davranışları daha iyi gözlenir. Erkek sayısı kadar, hatta biraz fazlası kadar mağara bulunmalıdır. Üretmek isteyenler genellikle 1 erkeğe 2 dişi oranıyla başlar.

Mağarada ürer. Dişi, erkeğin mağarasına az sayıda ama iri yumurta bırakır; erkek yumurtaları ve yavruları mağarada yüzgeçleriyle yelpazeleyerek korur. Yavrular yumurta sarısını tükettikten sonra mağaradan çıkar. Üremeyi tetiklemek için yüksek oksijen, temiz su ve sabırla bekleme gerekir; zebra plekolar yavaş olgunlaşır.

Nitrat birikmesine, oksijen düşüklüğüne ve ani değer değişimlerine duyarlıdır. Stresli bireylerde bakteriyel enfeksiyon ve iştahsızlık görülür. Bakırlı ilaçlardan kaçının. Uzun süre görünmeyen bireyin karın hattını gece fenerle kontrol edin.

Olgun erkeklerin başı daha geniş, göğüs yüzgeci dikenleri ve yanaklarındaki diken benzeri çıkıntılar (odontod) daha uzundur. Dişiler yukarıdan bakıldığında karın bölgesinde daha dolgundur.