Lineatus Panchax

Lineatus panchax, killifishlerin en iri ve en dayanıklı temsilcilerinden biridir. Doğal formu zeytin yeşili–kahverengi zemin üzerinde yeşil–altın parıltılı pul sıralarıyla süslüdür; hobide ise uzun yıllardır yetiştirilen altın sarısı Golden Wonder formu çok daha yaygındır.

Düz sırtı, yukarı bakan ağzı ve gövdenin gerisine yerleşmiş sırt yüzgeciyle tipik bir yüzey avcısıdır; görünüşü küçük bir turna balığını andırır. Başının üstündeki parlak açık renkli benek Aplocheilus cinsinin ortak işaretidir.

Yeni başlayanların da bakabileceği bir türdür. Tek gerçek şartı, ağzına sığacak arkadaşlardan uzak tutulmak ve akvaryumun sıkı bir kapakla kapatılmasıdır.

• Golden Wonder (altın form): Altın sarısı gövde ve parlak pul sıraları; mağazalarda en sık bulunan form.
• Yabani form: Zeytin yeşili–kahverengi zemin, yeşil–altın pul sıraları; dişilerde bantlar daha belirgindir.

Hindistan'ın güneyindeki ovalarda yavaş akan dereler, hendekler, pirinç tarlaları ve bataklıklarda yaşar. Mevsimlik değil, yıl boyu kurumayan sularda bulunur. Kıyıdaki bitkilerin gölgesinde, yüzeyin hemen altında bekleyip suya düşen böcekleri, larvaları ve küçük balıkları yakalar.

• Hacim: Bir erkek ve iki dişi için en az 100 litre; yüzey alanı derinlikten daha önemlidir.
• Kapak: Mutlaka sıkı kapanmalı, kablo ve hortum boşlukları da kapatılmalı. Ürktüğünde atlar.
• Bitki: Yüzeyde yüzen bitkiler (Salvinia, Limnobium) ve kenarlarda sık bitki; ortada açık yüzme alanı.
• Su: 23–26°C ideal; yumuşaktan orta serte kadar geniş bir aralığa uyar. Hafif akıntı yeterli.
• Bakım: Haftada %25 su değişimi.

Etçildir. Yüzen granül ve pul yemi kabul eder, ama temel besin dondurulmuş ya da canlı yem olmalıdır: kan kurdu, artemia, sivrisinek larvası, meyve sineği. Haftada birkaç kez canlı yem vermek rengini ve kondisyonunu belirgin biçimde artırır. Yem yüzeyde ya da yüzeye yakın sunulmalıdır.

Günün büyük kısmını yüzeyin hemen altında, neredeyse kıpırdamadan pusuda geçirir; yem görünce bir anda atılır. Kendi boyundaki ve daha iri balıklara karşı genellikle sakindir. Erkekler birbirine karşı sert davranabilir.

Uygun arkadaşlar: Orta ve iri boylu barışçıl balıklar: inci gurami, mavi gurami, iri barblar, kongo tetra; corydoras ve plekolar gibi dip balıkları.

Kaçının: Neon tetra, rasbora, endler, lepistes gibi 4 cm'nin altındaki balıklar ve her türün yavruları (av olurlar), cüce karidesler.

Bir erkeğe iki ya da üç dişi en dengeli düzendir. İki erkek birlikte tutulacaksa akvaryum geniş olmalı ve yüzen bitkilerle görüş kesilmelidir; aksi hâlde güçlü erkek zayıfı sürekli kovalar. Tek başına da yaşayabilir, ama erkeğin dişilere yaptığı gösteri bu türün en güzel yanıdır.

Kolay ürer. Çift, yüzeye yakın ince yapraklı bitkilerin ya da yüzen bitkilerin köklerinin arasına her gün birkaç iri yumurta bırakır; yumurtlama haftalarca sürer. Ebeveynler yumurtaya pek ilgi göstermez ama çıkan yavruları yer. En güvenli yol, yumurtaları yün paspas (mop) ya da bitkiyle birlikte ayrı bir kaba almaktır.

Yumurtalar 24–25°C'de yaklaşık iki haftada açılır. Yavrular ilk günden yeni çıkmış artemiayı yiyebilir ve hızlı büyür. Boyları farklılaştığında iri yavrular küçükleri yiyebileceği için boylarına göre ayrılmalıdır.

• Kaçma: En sık kayıp nedeni kapaksız akvaryumdan atlamaktır.
• Kadife hastalığı (Oodinium): Killifishler bu parazite yatkındır; gövdede altın sarısı toz görünümü yapar. Altın formda fark etmek zorlaşabilir, solungaç hareketi ve yüzgeç kapamaya dikkat edin.
• Olgun ve temiz suda çok dayanıklıdır; sorunların çoğu kötü su kalitesinden ve yalnızca kuru yemle beslemekten kaynaklanır.

Erkekler daha iri ve renklidir; kuyruk yüzgeci hafif sivri, sırt ve anal yüzgeçleri daha uzun ve kenarları kırmızı–turuncudur. Dişiler daha soluk, yüzgeçleri yuvarlak ve renksizdir; gövdelerinin arka yarısında birkaç koyu dikey bant taşırlar.