Playfair Panchax

Playfair panchax, Afrika kıyısının açığındaki adalardan gelen, iri ve güçlü bir killifishtir. Sarımsı–zeytin gövdesi sıra sıra kırmızı beneklerle kaplıdır. En şaşırtıcı özelliği, erkeklerde sırt bölgesindeki pulların kalkık durmasıdır: yukarıdan bakıldığında balık kozalak gibi görünür. Bu görünüm özellikle üreme döneminde artar ve normaldir; pulların kalkmasıyla seyreden karın şişmesi (kılavuz hastalığı) ile karıştırılmamalıdır.

Dayanıklı ve kolay bakılan bir türdür, ama mizacı Aplocheilus türlerinden sertçedir. Bu yüzden genel topluluk akvaryumu için değil, iri balıklarla ya da tür akvaryumunda tutulmaya uygundur.

Seyşeller'in sık bitkili kıyı derelerinde, bataklık kanallarında ve küçük göletlerinde yaşar. Doğu Afrika kıyısı ve çevre adalardaki popülasyonların bir kısmının insanlar tarafından taşındığı düşünülür. Su genellikle sığ, ılık ve yavaş akışlıdır.

• Hacim: Bir erkek ve iki–üç dişi için en az 100 litre.
• Kapak: Sıkı kapak şart; ürktüğünde atlar.
• Düzen: Yüzen bitkiler ve sık kenar bitkileri dişilere kaçış alanı sağlar; kökler ve dallarla görüş kesilmelidir.
• Su: 23–25°C, nötre yakın, orta sertlikte su. Akıntı zayıf olmalı.
• Bakım: Haftada %25 su değişimi.

Etçil ve oburdur. Canlı ve dondurulmuş yemle beslenmelidir: kan kurdu, sivrisinek larvası, artemia, misis karidesi. Granül yemi de kabul eder. Doyurucu yemlerle aşırı beslenmeye yatkın olduğu için günde bir–iki kez, birkaç dakikada bitecek kadar verin.

Yüzeyin altında dolaşan, meraklı ve atak bir balıktır. Erkekler kendi aralarında ve benzer görünüşlü türlere karşı kavgacıdır; dişileri de sert kovalayabilir. Ağzına sığan her balığı ve karidesi av olarak görür.

Uygun arkadaşlar: Kendi boyundaki ya da daha iri, sakin ama kendini koruyabilen balıklar: iri guramiler, gül barbı, mavi akara gibi orta boy çiklitler, plekolar.

Kaçının: Küçük tetra ve rasboralar, lepistes ve endler, cüce karidesler, yavaş ve uzun yüzgeçli balıklar, başka killifishler.

Bir erkeğe iki–üç dişi önerilir; dişi sayısı az olursa erkeğin baskısı tek dişiye yoğunlaşır. İki erkek ancak çok geniş ve bölünmüş bir akvaryumda birlikte tutulabilir; genellikle tek erkek en sağlıklı düzendir.

Kolay ürer. Çift, bitkilerin ya da yün paspasın (mop) arasına her gün birkaç yumurta bırakır. Yumurtalar 24°C'de yaklaşık 12–14 günde açılır. Yetişkinler yavruları avladığı için yumurtalar ayrı kaba toplanmalıdır. Yavrular ilk günden yeni çıkmış artemiayı alır ve hızlı büyür; boy farkı açılınca ayrılmaları gerekir.

• Kalkık pul: Erkeklerde normaldir. Karın şişmesi, iştahsızlık ve tüm gövdede pul kalkması ise hastalık belirtisidir.
• Kadife hastalığı (Oodinium): Killifishlerde sık görülür; altın tozu görüntüsü ve hızlı solunumla belli olur.
• Temiz suda çok dayanıklıdır.

Erkekler daha iri ve renklidir; gövdede belirgin kırmızı benek sıraları ve kalkık pullar vardır, yüzgeç kenarları koyu çizgilidir. Dişiler daha sade, zeytin–kahverengidir; pulları gövdeye yatıktır ve sırt yüzgecinin dibinde siyah bir leke taşırlar.