Mücevher Çiklit

Mücevher çiklit, üreme döneminde bütün gövdesini saran parlak kırmızı rengi ve bu kırmızının üzerine serpilmiş mavi–yeşil, ışıl ışıl beneklerle adını hak eder. Gövdenin ortasında ve solungaç kapağında birer koyu leke bulunur; bilimsel adındaki bimaculatus (iki lekeli) buradan gelir. Üreme dışındaki dönemlerde renkler daha soluk, sarımsı–kahverengi tonlara döner.

Ticarette "mücevher çiklit" adıyla satılan balıkların bir kısmı aslında yakın akraba türlerdir (ör. Hemichromis guttatus, H. lifalili); bakım gereksinimleri benzer olsa da saldırganlık düzeyleri farklıdır. Örnek ebeveynlerdir ve yavrularını haftalarca birlikte gezdirirler; aynı özen, yuvaya yaklaşan her balığa karşı sert bir savunma demektir.

Batı Afrika'nın kıyıya yakın nehir, dere ve göllerinde yaşar. Genellikle bitki, kök ve dal birikintilerinin bulunduğu, sığ ve yavaş akan kesimlerde görülür. Su sıcak, yumuşak ile orta sert arasında ve hafif asidik ile nötr arasındadır.

• Hacim: Bir çift tek başına için 100 litre; başka türlerle 200 litre ve üzeri, 100 cm ve üzeri boy.
• Dekor: Mağaralar, düz taşlar ve kökler; görüş hattını kesen bölgeler kavgayı azaltır.
• Bitki: Kazmayı sever; Anubias ve Java eğreltisi gibi kayaya bağlı sağlam bitkiler tercih edilir.
• Su: pH 6,5–7,8, yumuşak–orta sert su; haftada %25–30 su değişimi.
• Zemin: İnce kum; yuva için çukurlar kazar.

Etçil ağırlıklı hepçildir. Kaliteli çiklit granülü temel olsun; dondurulmuş kan kurdu, misis, artemia ve kril ile çeşitlendirin. Arada spirulina ya da sebze içeren yem verilebilir. Renk yemleri kırmızıyı canlı tutar.

Üreme dışında bile bölgecidir; yumurta ve yavru varken bölgesine giren her balığa saldırır. Ağzına sığan balıkları avlar.

Uygun arkadaşlar: Benzer boyda sağlam ve hızlı balıklar: iri karasinler (Kongo tetra gibi), Synodontis kedi balıkları, geniş akvaryumda dayanıklı orta boy çiklitler.

Kaçının: Küçük balıklar, cüce çiklitler, karidesler, yavaş ve uzun yüzgeçli balıklar (melek balığı, beta gibi), hassas bitkiler.

• Çift olarak tutulur. Çift oluşturmanın en güvenli yolu 5–6 genci birlikte büyütmek ve kendiliğinden eşleşen ikiliyi seçmektir.
• Rastgele bir araya getirilen yetişkin erkek ve dişi, uyumsuzsa ölümcül biçimde kavga edebilir. Bu durumda akvaryuma şeffaf bir bölme konup balıkların birkaç gün yan yana alışması sağlanır.
• Eşleşen çift dışındaki gençler alınmalıdır; aynı akvaryumda iki çift ancak çok geniş hacimde mümkündür.

Çift, temizlediği düz bir taş ya da yassı bir kaya üzerine birkaç yüz yumurta bırakır. Yumurtalar 2–3 günde açılır; ebeveynler larvaları kumda kazdıkları çukurlara taşır. Yavrular yaklaşık bir hafta sonra serbest yüzer ve yeni çıkmış artemia ile beslenir. Ebeveynler yavru sürüsünü haftalarca birlikte gezdirir ve korur. Bu dönemde iki ebeveyn de en yoğun kırmızı rengine bürünür.

• Genel olarak dayanıklıdır; sorunlar çoğunlukla kötü su ve kavga yaralarından kaynaklanır.
• Beyaz benek ve yüzgeç çürümesi: Ani sıcaklık değişimi ve yüksek nitratla ortaya çıkar.
• Kavga yaraları: Uyumsuz çiftlerde ve kalabalık akvaryumda görülür; yaralı balık hemen ayrılmalıdır.

Dışarıdan zordur. Erkekler genellikle biraz daha iri ve yüzgeçleri daha sivri olur. Üreme döneminde iki ebeveyn de yoğun kırmızıya döndüğü için renk tek başına cinsiyet göstergesi değildir; kesin ayrım genital papillayla yapılır.