Yeşil Yıldız Polipi

Yeşil yıldız polipi (GSP), resif akvaryumuna başlayanlara en sık önerilen mercanlardandır. Koloni, kayanın yüzeyine yapışan ince ve esnek mor bir tabandan oluşur; ışıklar yandığında bu tabandan yüzlerce küçük, parlak yeşil polip çıkar ve akıntıda bir çayır gibi sallanır. Her polipte sekiz tüysü dokunaç bulunur; bu özellik onu sekiz kollu mercanlar (Octocorallia) arasına koyar. Sert bir iskeleti yoktur.

Akvaryumdaki asıl sorunu, dayanıklılığının bedelidir: Uygun koşulda durmadan yayılır ve önüne çıkan her yüzeyi örter. Bu yüzden yeri baştan planlanmalıdır. Taş mercan olmadığından CITES listesinde yer almaz; satılan parçaların çoğu akvaryumda çoğaltılmış kolonilerdir.

Hint-Pasifik'in ılık ve sığ sularında; resif düzlüklerinde, lagünlerde ve dalga etkisinin yüksek olduğu kıyı resiflerinde yaşar. Ölü mercan iskeletlerini, molozu ve sert zemini örterek geniş halılar oluşturur. Zaman zaman bulanıklaşan, ışığı ve akıntısı sık değişen bir ortama alışkın olması, akvaryumda bu kadar hoşgörülü olmasının başlıca nedenidir.

• Işık: Düşük ışıktan güçlü resif aydınlatmasına kadar uyum sağlar; en dolgun rengini orta ışıkta (yaklaşık 100–250 PAR) verir. Işık birden artırılırsa polipler birkaç gün kapalı kalabilir.
• Akıntı: Orta–güçlü, yön değiştiren akıntı ister. Durgun suda tabanın üstüne tortu çöker ve polipler açılmaz.
• Yerleşim: Ana kaya yapısına değil, kumun üstünde tek başına duran bir taşa (ada) koyun; kumu aşamadığı için yayılması sınırlı kalır.
• Su değerleri: Tuzluluk 1,024–1,026; KH 7–11 dKH, kalsiyum 400–450 mg/L, magnezyum 1250–1350 mg/L. Nitrat ve fosfatın sıfıra inmesi yerine düşük ama ölçülebilir ve kararlı kalması daha iyidir.

Dokusundaki zooksantella adlı ortakyaşar algler ışıktan besin üretir ve ihtiyacının büyük bölümünü karşılar. Polipler ayrıca sudaki çok küçük parçacıkları ve çözünmüş organik maddeleri alır. Hedefli besleme gerekmez; balık beslemesinden suya karışan ince artıklar yeterlidir.

Yakıcı dokunacı ya da süpürücü kolu yoktur; komşusuna doğrudan zarar vermez. Tehlikesi, tabanını yanındaki mercanların altına ve üstüne yayarak onları gölgelemesi ve zamanla boğmasıdır. Komşu mercanlarla arasında en az 10–15 cm boşluk bırakın; en güvenli çözüm ada taşıdır.

Palyaço balıkları, gobiler, blennyler ve temizlikçi karideslerle sorun çıkarmaz. Cüce melekler ve kelebek balıkları polipleri didikleyebilir; sürekli didiklenen koloni günlerce kapalı kalır.

Çoğaltması çok kolaydır. Mor tabandan bir şerit keskin bir bıçak ya da makasla kesilir, küçük bir taşa veya frag tabanına mercan yapıştırıcısıyla ya da lastik bantla tutturulur. Birkaç gün içinde yeni yüzeye tutunur. Kendiliğinden cama ya da pompaya yayılan parçalar jiletli kazıyıcıyla kaldırılıp başka bir taşa alınabilir.

• Polipler açılmıyor: Yer değişikliği, akıntı ya da KH dalgalanması ve tabanda biriken tortu en sık nedenlerdir. Koloni ara sıra kapanıp yüzeyindeki ince mumsu zarı döker; zar akıntıyla kalkınca polipler yeniden açılır.
• Tabanı kaplayan yosun: Zayıf akıntı ve yüksek besin tuzları birleşince mor tabanı ipliksi yosun sarar. Akıntıyı artırın, fosfatı düşürün.
• Kontrolsüz yayılma: Yayılan kenarları küçükken kesip uzaklaştırın; kayanın gözeneklerine girdikten sonra temizlemek çok zorlaşır.