Ocellatus

Ocellatus, solungaç kapağındaki göz benzeri koyu lekeden (ocellus) adını alan küçük bir kabuk çiklididir. Erkekler 5–6 cm'ye, dişiler 4 cm civarına ulaşır. Gövdesi açık kahveden altın sarısına değişir ve sıra sıra küçük, inci gibi parlayan noktalarla süslüdür; ticarette sık görülen "Gold" form daha sarı tonlu bir yerel renk formudur.

Kabuk çiklitlerinin en "kişilikli"lerindendir: Kabuğunun başında nöbet tutar, kendisinden kat kat büyük balıklara ve akvaryuma giren ele bile saldırır. Kabuğunu kuma gömüp yalnızca ağzını açıkta bırakması ve kumu ağzıyla taşıyarak yuvasını düzenlemesi izlemesi keyifli davranışlardır.

Gölün kumlu tabanlarında, boş Neothauma salyangoz kabuklarının biriktiği alanlarda yaşar. Her birey bir kabuğu yuva edinir ve çoğu zaman onu kuma gömer. Multifasciatus'un sık kolonilerinin aksine bireyler arasında daha fazla mesafe olan, dağınık küçük gruplar hâlinde yaşar.

• Hacim: Bir erkek ve 2–3 dişi için 54–60 litre; taban alanı önemlidir. Daha büyük harem ya da başka türlerle birlikte 100 litre ve üzeri.
• Kabuklar: Birey başına en az 2 kabuk; ağız açıklığı 2,5–3 cm olan temiz, boyasız salyangoz kabukları. Kabuklar dağınık yerleştirilir; balık onu kendisi gömer.
• Zemin: En az 5 cm ince kum; sürekli kazar.
• Su: pH 8–9, sert ve kararlı; haftada %20–25 su değişimi.
• Dekor: Bölgeleri ayıran birkaç küçük taş; köklü bitkiler sökülebilir.

Etçildir. Küçük taneli çiklit granülü temel olsun; dondurulmuş siklops, artemia ve misis ile çeşitlendirin. Az miktarda ve günde 1–2 kez verin; küçük hacimde fazla yem suyu çabuk bozar.

Bölgesine son derece bağlıdır ve kabuğunun çevresindeki 20–30 cm'lik alanı her yabancıya karşı savunur. Erkekler birbirine karşı acımasız olabilir; küçük akvaryumda iki erkek tutulmaz.

Uygun arkadaşlar: 100 litre ve üzerinde orta–üst suda yaşayan Cyprichromis ya da Paracyprichromis; kayalık bölümde Julidochromis ornatus ya da transcriptus.

Kaçının: Küçük akvaryumda başka kabuk çiklitleri, dipte yaşayan diğer çiklitler, iri ve etçil balıklar, karidesler ve sakin topluluk balıkları (ocellatus onları bölgesinden sürekli kovalar).

Ocellatus bir harem türüdür:

• En uygun düzen 1 erkek : 2–3 dişidir; her dişi erkeğin bölgesi içinde kendi kabuğunu sahiplenir.
• Çift olarak da tutulabilir, ancak tek dişi erkeğin ilgisinden bunalabilir.
• Görüş hattını taşlarla kesmek ve kabukları geniş bir alana dağıtmak kavgayı azaltır.
• Yavrular birkaç ay ebeveynlerle kalabilir; olgunlaştıklarında kovalanmaya başlar ve alınmaları gerekir.

Dişi yumurtalarını kabuğun içine bırakır, erkek kabuğun ağzında döller. Dişi yumurtaları ve yavruları kabukta korur; erkek bölgeyi savunur. Yavrular yaklaşık bir hafta–on gün sonra kabuğun ağzında görünmeye başlar ve yeni çıkmış artemia ile beslenir. Bu dönemde dişi kabuğuna yaklaşan her şeye saldırır.

• Dayanıklıdır; asıl risk yumuşak su ve düşük pH'tır.
• Küçük akvaryumda aşırı besleme hızla su kalitesini bozar.
• Kavga yaraları, erkek sayısı fazla ya da kabuk sayısı az olduğunda görülür.

Erkekler belirgin biçimde iri (5–6 cm) ve daha renklidir; dişiler 4 cm civarında kalır. Dişiler kabuklarına daha bağlıdır, erkek ise bölgesinde devriye gezer.