Sivrisinek Balığı

Sivrisinek balığı, sivrisinek larvalarını yediği için 20. yüzyılın başından itibaren sıtmayla mücadele amacıyla dünyanın birçok ülkesine taşınmıştır. Türkiye'de de bu amaçla salınmış ve bugün pek çok gölet, kanal ve sulak alanda yerleşik hâle gelmiştir. Görünüşü sadedir: zeytin–gri yarı saydam gövde, yukarı bakan ağız ve gözün altında koyu bir "gözyaşı" lekesi.

İstilacı tür uyarısı: Sivrisinek larvalarına karşı beklenen faydayı çoğu yerde sağlamamış, buna karşılık yerli balıkların yumurtalarını, yavrularını ve kurbağa larvalarını yiyerek ciddi zarar vermiştir. Anadolu'ya özgü dişli sazancıkları (Aphanius) üzerindeki baskısı iyi bilinir. Doğadan yakalanan ya da akvaryumda üreyen bireyler asla başka bir suya bırakılmamalı, göletten gölete taşınmamalıdır.

Doğal yayılış alanı ABD'nin doğusundaki kıyı ovalarıdır. Bitkili, sığ, durgun ya da yavaş akan sularda yaşar; sıcaklık, tuzluluk ve oksijen değişimlerine olağanüstü dayanıklıdır. Bu dayanıklılık, taşındığı her yerde hızla yayılmasının başlıca nedenidir.

• Hacim: Küçük bir grup için 60 litre.
• Su: 18–25°C ideal; ısıtıcı gerekmez. Çok geniş pH ve sertlik aralığına uyum sağlar.
• Düzen: Bitkili, yüzeyi kısmen yüzen bitkilerle kapalı bir akvaryum. Kapak önerilir.
• Not: Akvaryumda tutulacaksa yalnızca türüne özel bir akvaryumda tutulması en doğrusudur.

Hepçildir ama hayvansal yeme düşkündür. Pul yem, dondurulmuş ve canlı sivrisinek larvası, dafniya, artemia ve kan kurdu kolayca kabul edilir. Doğada böcekler, küçük kabuklular, yumurtalar ve balık yavrularıyla beslenir.

Küçük boyuna göre saldırgandır. Diğer balıkların yüzgeçlerini ısırır, yavaş ve uzun yüzgeçli türleri yaralar; dişiler kendi yavrularını bile yer. Bu nedenle topluluk akvaryumlarına uygun değildir.

Uygun arkadaşlar: Türüne özel akvaryum önerilir.

Kaçının: Lepistes, beta ve uzun yüzgeçli türler, küçük ve yavaş balıklar, karides yavruları, Aphanius gibi yerli dişli sazancıkları.

Akvaryumda tutulacaksa bir erkeğe 3 ya da daha fazla dişi uygundur; erkekler dişileri sürekli takip eder. Dişiler birbirine ve özellikle yavrulara karşı saldırgan olabilir. Üreme çok hızlı olduğu için nüfus denetimi zorunludur; fazla bireyler doğaya değil, kapalı sistemlerde tutan kişilere verilmelidir.

Canlı doğurur. Gebelik yaklaşık 3–4 hafta sürer, dişi bir seferde 20–80 yavru doğurur ve sıcak mevsimde arka arkaya birçok kez yavrulayabilir. Yavrular birkaç hafta içinde olgunlaşır. Yetişkinler yavruları yoğun biçimde avlar; sık bitki olmadan çok azı hayatta kalır.

Son derece dayanıklıdır; akvaryumda en sık sorunlar kavga yaraları ve bunlara bağlı mantar enfeksiyonlarıdır. Doğadan alınan bireyler parazit taşıyabilir; diğer akvaryumlara geçmemesi için ayrı tutulmalıdır.

Erkekler küçük (3–3,5 cm) ve ince yapılıdır, anal yüzgeçleri uzun bir gonopodyuma dönüşmüştür. Dişiler daha iri (5–6 cm), dolgun karınlıdır ve karınlarının arka kısmında belirgin koyu bir gebelik lekesi taşır.