Vatoz

Motoro vatozu, kahverengi diskindeki turuncu–sarı halkalı göz benekleriyle tanınır. Köpekbalıklarının akrabası olan kıkırdaklı bir balıktır ve doğada tamamen tatlı suda yaşayan az sayıdaki vatoz grubundandır. Sahibini tanır, yem saatinde yüzeye kadar gelir; ama disk çapı 35–45 cm'ye ulaşır ve bakımı ciddi bir sorumluluktur.

Güvenlik: Kuyruğundaki diken zehirlidir ve çok acı veren, enfeksiyon riski taşıyan yaralanmalara yol açar. Akvaryuma el sokarken dikkat edin, vatozu asla elle tutmayın; yaralanmada sıcak su uygulaması acıyı hafifletir, mutlaka hekime başvurun.

Yasal durum: Bazı ülkelerde tatlı su vatozlarının ithalatı ve satışı izne bağlıdır; almadan önce yerel mevzuatı kontrol edin.

Güney Amerika'nın büyük nehirlerinde, kumlu ve yavaş akan kesimlerde, kuma gömülerek yaşar.

• Hacim: Hacimden çok taban alanı önemlidir: yetişkin bir motoro için en az 240 × 90 cm taban (yaklaşık 1000 litre ve üzeri). Yükseklik 50 cm yeterlidir.
• Zemin: İnce ve yumuşak kum ya da çıplak dip; sivri dekor kullanılmaz. Isıtıcılar korumalı olmalıdır (vatozlar ısıtıcıya değerek yanabilir).
• Su: Kusursuz su kalitesi: amonyak ve nitrit sıfır, nitrat çok düşük; güçlü filtre ve sık su değişimi. Ani değişimlere çok duyarlıdır.

Etçildir. Karides, midye, kalamar, balık filetosu, solucan ve vatoz pelletleri. Gençler günde 2–3, yetişkinler 1–2 kez beslenir. İştahsızlık ciddi bir uyarı işaretidir.

Barışçıldır ama dipte ağzına sığan her şeyi yer (küçük balıklar, karidesler, salyangozlar).

Uygun arkadaşlar: Orta ve üst katmanda yaşayan, ağzına sığmayan sakin balıklar: büyük tetralar, silver dolar, geophagus türleri (dikkatle).

Kaçının: Dip balıkları ve vatozun derisini emebilecek plekolar, küçük balıklar, karidesler.

Tek birey tutulabilir, ama vatozlar sosyaldir ve yeterli alan varsa çift ya da küçük grup hâlinde daha rahat eder. Her yetişkin için ek taban alanı gerekir.

Canlı doğurur: Gebelik birkaç ay sürer ve dişi her seferinde birkaç yavru doğurur; yavrular doğumda tam gelişmiştir ve hemen beslenir. Çiftleşme sırasında erkek dişiyi ısırarak tutar; dişi yaralanabilir.

• İştahsızlık ve disk kenarının kıvrılması: Kötü su kalitesi ya da stresin ilk belirtileri.
• İlaç hassasiyeti: Birçok ilaca, özellikle bazı parazit ilaçlarına çok duyarlıdır; ilaç kullanımı uzman görüşü gerektirir.

Ayrım kolaydır: Erkeklerin karın yüzgeçlerinin arkasında çiftleşme organları (klasper) bulunur; dişilerde yoktur.