Yarımgaga

Yarımgaga, alt çenesi üst çenesinden çok daha uzun olan ince, kalem biçimli bir balıktır. Bu uzun alt çene sabittir; balık ağzını yalnızca üst çenesini oynatarak açar. Hayatını neredeyse tamamen su yüzeyinin hemen altında geçirir ve suya düşen böcekleri avlar.

Adındaki "güreşçi" sözcüğü erkeklerin davranışından gelir: iki erkek karşılaştığında çenelerini birbirine kenetleyip itişir. Bu gösteri çoğunlukla zararsızdır ama sık tekrarlanırsa çene ucu yaralanabilir. Ürkek bir balıktır; ani ışık ya da hareketle cama ve kapağa çarparak gagasını kırabilir.

Güneydoğu Asya'nın yavaş akan dere, kanal, hendek, pirinç tarlası ve göletlerinde yaşar; kıyıya yakın yerlerde acı sulara da girer. Yüzeyde yoğun bitki örtüsü ve kıyıdan sarkan otlar bulunan, sakin suları tercih eder.

• Hacim: Küçük bir grup için 60 litre ve 60 cm tank boyu; derinlikten çok yüzey alanı önemlidir.
• Kapak: Zıplar; kapak sıkı kapanmalı, su yüzeyi ile kapak arasında birkaç santim boşluk kalmalıdır.
• Su: 24–27°C, pH 7 civarı, orta sertlik. Litre başına 1–2 g tuz isteğe bağlıdır ve dayanıklılığı artırır.
• Düzen: Yüzen bitkiler ve yüzeye uzanan sap bitkileri hem saklanma hem görsel bölme sağlar. Akıntı yüzeyde zayıf olmalıdır.
• Işık: Akvaryumun ışığını ani açıp kapamak yerine oda ışığı açıkken yakmak, ürkme sonucu çarpmaları azaltır.

Etçildir ve yemini yüzeyden alır. Meyve sineği, sivrisinek larvası, artemia ve küçük kan kurdu en sevdiği yemlerdir. Yüzen pul yemi de yer ama dibe batan yemle pek ilgilenmez. Çeşitli ve canlı yem ağırlıklı beslenme, dişilerde ölü doğumları azaltır.

Diğer türlere karşı barışçıldır ve onları rahatsız etmez. Kendi türünün erkekleriyle sık sık güreşir. Yüzeyde yemini hızla kapan balıklarla birlikte tutulursa aç kalabilir.

Uygun arkadaşlar: Rasboralar, küçük tetralar, corydoras, otocinclus, küçük loachlar, karidesler.

Kaçının: Yüzeyde yem kapan hızlı türler (balta balıkları, bazı guramiler), iri ve yüzgeç çeken balıklar, ağzına sığacak kadar küçük yavrular.

Bir erkeğe 2–3 dişi önerilir. 60 litrede tek erkek ve 3 dişi rahat bir düzendir. Birden fazla erkek ancak geniş ve yüzen bitkilerle bölünmüş akvaryumda tutulmalıdır; aksi hâlde baskın erkek ötekileri sürekli kovalar. Dişiler kendi aralarında sorunsuz yaşar.

İç döllenmeyle çoğalır ve canlı doğurur. Gebelik süresi sıcaklık ve beslenmeye göre 3–8 hafta arasında değişir; dişi bir seferde 10–30 yavru doğurur. Yavrular yaklaşık 1 cm boyunda doğar ve hemen mikro solucan, yeni çıkmış artemia ve ince ezilmiş yem yer. Yetişkinler yavruları avlayabilir; yüzen bitkiler arasında saklanabilirler ya da ayrı akvaryuma alınabilirler. Yetersiz beslenen dişilerde ölü doğum sık görülür.

• Çene yaralanmaları: Cama çarpma ve güreş sonucu oluşur; kırık gaga tekrar uzamaz ama balık genellikle beslenmeye devam eder.
• Ölü doğum: Çoğunlukla tek düze beslenmeye bağlıdır; canlı ve vitaminli yem verin.
• Mantar ve kolumnaris: Yaralı çenelerde başlayabilir; temiz su ve hafif tuz iyileşmeyi destekler.

Erkekler daha küçüktür ve anal yüzgeçlerinin ön ışınları kısalıp kıvrılarak çiftleşme organına (andropodyum) dönüşmüştür. Erkeklerin sırt yüzgecinde çoğunlukla kırmızı bir leke ya da renk bulunur. Dişiler daha iri, daha sade renkli ve normal anal yüzgeçlidir.