Eretmodus

Eretmodus cyanostictus, görünüşü ve hareketleriyle bir kayabalığını (goby) andırdığı için hobide "goby çiklit" olarak bilinir. Yuvarlak başı, yüksekte duran iri gözleri ve aşağı bakan ağzıyla kaya yüzeyine yapışık yaşar; yüzmek yerine kaya üzerinde kısa sıçramalarla ilerler. Zeytin–bej gövdesi koyu dikey bantlar ve özellikle baş bölgesinde yoğunlaşan küçük mavi beneklerle süslüdür (cyanostictus: mavi benekli). 8 cm civarına ulaşır.

İlginç bir üreme biçimi vardır: Çift tek eşlidir ve yumurtaları önce dişi, sonra erkek ağzında taşır. Doğru ortam kurulduğunda karakterli ve uzun ömürlü bir balıktır.

Gölün dalgaların sürekli çarptığı, 0–2 m derinlikteki sığ kıyı kayalıklarında yaşar. Burada su sürekli hareket hâlindedir ve oksijen bakımından çok zengindir. Yüzme kesesi küçüldüğü için akıntıda sürüklenmeden kaya yüzeyinde kalabilir; kayalardaki yosun tabakasını kazıyarak beslenir.

• Hacim: Bir çift için 100 litre, 80–100 cm boy; birden fazla çift için çok daha geniş taban.
• Akıntı ve oksijen: Güçlü filtre çıkışı ve ek hava ya da akıntı pompası şarttır.
• Dekor: Yassı taşlar, çakıl ve kaya grupları; zemin ince kum ya da küçük çakıl.
• Su: pH 8–9, sert ve kararlı; haftada %30 su değişimi. Nitrat birikimine duyarlıdır.
• Işık: Güçlü ışık kayalarda yosun gelişimini destekler.

Otçuldur; doğada kaya yüzeyindeki yosun ve içindeki küçük canlılarla beslenir. Spirulina ağırlıklı batan granül ya da tablet temel olsun; arada dondurulmuş siklops ve artemia verilebilir. Yüksek proteinli yemler şişkinliğe yol açar.

Kendi türüne ve benzer biçimli dip balıklarına karşı oldukça bölgecidir; diğer türlere karşı genellikle ilgisizdir. Çift, kendi kaya grubunu birlikte savunur.

Uygun arkadaşlar: Cyprichromis, Paracyprichromis, Julidochromis türleri, Tropheus (geniş akvaryumda).

Kaçının: Başka goby çiklitleri (küçük akvaryumda), aynı dip alanını isteyen saldırgan Neolamprologus türleri, iri ve etçil çiklitler.

• Çift olarak tutulur; çift bağı güçlü ve uzun sürelidir.
• Çift oluşturmanın en güvenli yolu 5–6 genci birlikte büyütmektir; eşleşen çift kalır.
• Birden fazla çift ancak geniş tabanlı akvaryumda, her birine ayrı kaya grubu verilerek tutulabilir.
• Tek birey ya da tek cinsiyetten bireyler birbirine sürekli saldırır.

Çift bir taşın üzerinde yumurtlar; dişi yumurtaları hemen ağzına alır. Yaklaşık 10 gün sonra yavrular erkeğin ağzına geçer ve kuluçkayı erkek tamamlar; toplam süre 3 hafta civarındadır. Yavrular küçük ama gelişmiş çıkar; ince ezilmiş spirulina yemi ve yeni çıkmış artemia ile beslenir.

• Oksijen eksikliği: Hızlı solunum ve hareketsizlikle kendini gösterir; akıntı ve hava artırılmalıdır.
• Şişkinlik: Proteinli ve aşırı yemle görülür.
• Nitrat birikimi: Renk solmasına ve iştahsızlığa yol açar.

Dışarıdan çok zordur. Erkekler bazen biraz daha iri ve başları daha sivridir. En güvenilir yol, birlikte büyüyen gruptan kendiliğinden oluşan çifti beklemektir.